A machada, o medo e unha condena de traballos comunitarios na comarca de Ribadavia

Canto vale, en termos penais, o terror que pode sentir unha persoa ao escoitar que será enterrada onde ninguén a atope? Esa pregunta subxace nunha resolución xudicial ditada en Ourense, onde un tribunal impuxo 56 días de traballos en beneficio da comunidade a un home que apuñalou verbalmente á súa propia parella durante unha liorta doméstica na zona de Melón, xunto a Ribadavia.

O episodio que desembocou na sentenza remóntase ao verán de 2025. Unha discusión no interior dunha vivenda terminou cando o home, armado cun machete, lanzou á muller unha serie de ameazas de extrema gravidade, entre elas advertencias sobre matala e facer desaparecer o seu corpo se decidía poñer fin á relación. Aqueles procesos penais, iniciados pouco despois, pecháronse agora mediante un procedemento abreviado.

Conformidade sen xuízo

O asunto chegou á Sección Penal da Audiencia de Ourense para a celebración dunha audiencia preliminar, o momento procesal en que se explora un posible acordo. Non houbo fase de xuízo: o procesado recoñeceu os feitos e o asunto resolveuse por conformidade, a vía máis áxil do sistema penal español cando ambas as partes aceptan os termos.

A pena imposta, 56 días de traballos comunitarios, sitúase no tramo baixo do catálogo sancionador. A fiscalía e a defensa acadaron un pacto que evitou un xuízo oral, unha práctica habitual en delitos de ameazas cando concorren atenuantes ou circunstancias moderadoras da responsabilidade.

O peso das ameazas no ámbito de parella

O caso reflicte unha realidade estrutural: a violencia dentro do fogar adoita iniciarse con ameazas e coaccións antes de derivar en agresións físicas. Por iso os xuíces valoran de forma especial a capacidade de xerar medo certo na vítima, elemento que neste expediente quedou acreditado e que motivou que se adoptaran medidas cautelares de protección a favor da muller.

Os colectivos especializados insisten en que as frases que anuncian a desaparición da vítima —do tipo «ninguén te atopará»— son especialmente lesivas, porque buscan o illamento e a sumisión mediante o pánico, non só a intimidación puntual.

Unha pena curta, un debate aberto

Que a consecuencia xurídica sexa traballo comunitario e non prisión xera, con frecuencia, debate público. Os xuristas explican que o sistema gradúa a resposta segundo a tipificación do delito, os antecedentes e o resultado do acordo procesal, pero as asociacións de asistencia a vítimas cuestionan se esas penas disuaden condutas que deixan pegadas psicolóxicas duradeiras.

O caso de Melón súmase á longa lista de resolucións por violencia no ámbito de parella na provincia ourensá. Detrás de cada expediente hai unha historia de convivencia rota e unha vítima que tivo que activar os mecanismos de protección xudicial. Que o fixera e que o sistema respondese, aínda que cunha pena discreta, é polo menos garantía de que o relato inicial da muller foi escoitado.

Queda a pregunta de fondo: se as ameazas mortais no seo dunha parella sáldanse con semanas de traballos comunitarios, que mensaxe recibe quen as pronuncia —e quen as sofre? O debate sobre a proporcionalidade das penas en violencia de xénero segue aberto en Galicia.