A saúde dixital da parella: cando espiar o móbil remata nos tribunais

Até onde chega a intimidade dentro dun matrimonio? Un xuízo celebrado esta semana en Ourense volveu poñer sobre a mesa unha pregunta cada vez máis habitual nos xulgados: se compartir vida en común habilita a alguén para espreitar os datos sanitarios e as comunicacións da outra persoa. A resposta xudicial foi rotunda: non.

Once días, 177 accesos

O caso, xulgado na Sección Penal de Ourense, xira en torno a un padrón que se repite en boa parte dos litixios por violencia de xénero ou de parella: o control sistemático. Segundo o trasladado ao tribunal, o procesado utilizou a aplicación pública galega de xestión sanitaria —á que accedeu co teléfono, cuxa usuaria era a súa parella— para consultar en repetidas ocasións o seu historial médico. As datas falan por si sós: en apenas once días de novembro de 2023 rexistrou máis dun centenar de accesos, unha intensidade difícil de xustificar por mera curiosidade puntual.

A iso sumáronse tres incursións na súa conta de correo electrónico durante novembro de 2022, sempre sen coñecemento nin autorización da afectada. O obxectivo, segundo quedou acreditado, era examinar a información contida nesas mensaxes.

Condena firme, pero sen cárcere

O acusado recoñeceu os feitos ante a xuíza, o que axilizou o procedemento. A pena imposta foi dun ano de prisión, se ben non terá que ingresar nun centro penitenciario para cumprila, unha fórmula habitual en condenas desta duración para penados sen antecedentes.

Máis alá da sanción, a mensaxe que emana de resolucións como esta é relevante: a convivencia ou o vínculo conxugal non outorgan ningunha licenza sobre os datos persoais do outro. Nin o historial sanitario, nin o correo, nin o teléfono son territorio común. A lei de protección de datos e o Código Penal protexen a esfera privada mesmo entre quen comparten teito e apelidos.

Un problema crecente na era do acceso dixital

O ocorrido en Ourense non é un feito illado, senón un síntoma de como a tecnoloxía transformou o control nas relacións de parella. Onde antes era necesario rexistrar fisicamente papeis, hoxe basta cun móbil desbloqueado e credenciais gardadas. Aplicacións sanitarias como a galega, pensadas para achegar a xestión pública á cidadanía, convértense en porta de entrada cando alguén decide vixiar á súa compañeira sentimental.

Os xulgados galegos viron aumentar este tipo de causas nos últimos anos, e a doutrina é clara: acceder a datos clínicos ou correos alleos sen permiso constitúe unha vulneración grave que pode derivar en responsabilidade penal, especialmente cando se produce nun contexto de vixilancia e dominio sobre a outra persoa.

A condena de Ourense serve de recordatorio incómodo pero necesario: o respecto á intimidade non se suspende co matrimonio nin coa convivencia. E cando esa fronteira se cruza 177 veces en once días, a resposta xa non chega desde o terreo persoal, senón desde o estrado.