A violencia machista non dá tregua en Galicia: case 1.900 denuncias nun trimestre

O primeiro trimestre do ano deixa un saldo desolador na comunidade galega. Os xulgados rexistraron 1.906 denuncias por violencia de xénero, o que confirma que este drama segue sendo unha realidade cotiá para centos de mulleres. A ninguén se lle escapa que a cifra esixe unha reflexión profunda sobre as políticas de prevención e protección en todas as comarcas.

A frialdade das estatísticas e o valor de denunciar

Contabilizar o sufrimento nunca é fácil. Os órganos xudiciais galegos con competencias nesta materia procesaron case dous mil recursos legais durante os tres primeiros meses do ano. Falamos dun incremento moderado, apenas un un por cento respecto ao mesmo período do exercicio anterior, cando se presentaron 1.887 denuncias. Quen observe estes datos con detemento comprobará que a tendencia á baixa segue sendo esquiva.

A cifra fala por si soa. Vinte e unha mulleres ao día decídense a dar o paso e acudir ás forzas de seguridade ou ao xulgado para reportar a súa situación. Detrás de cada un deses expedientes hai unha historia de medo, de control e, en demasiadas ocasións, de perigo inminente. Non é menor o dato de que a gran maioría destas causas, concretamente oito de cada dez, sexan presentadas polas propias vítimas. Cómpre recordar o inmenso valor persoal que supón enfrontarse a un agresor, especialmente en pequenas localidades do interior de Galicia, onde a proximidade xeográfica obriga a cruzarse co maltratador na panadería ou na praza do concello. Romper o muro do silencio require un esforzo titánico que o sistema debe saber protexer e respaldar.

O perfil das afectadas e as barreiras invisibles

Observar o desglose demográfico das afectadas arroxa unha información reveladora. O número total de vítimas ascendeu a 1.741 mulleres durante este primeiro trimestre. Isto supón un aumento do tres por cento se se compara coas cifras do ano precedente, un repunte que o sistema debe analizar con preocupación. Abonda con mirar a procedencia destas mulleres para atopar matices que rompen determinados esquemas.

Por un lado, as vítimas de nacionalidade española experimentaron un crecemento significativo, cun aumento do dez por cento que eleva a cifra ata as 1.274 afectadas. Por outro, asistimos a un contraste chamativo no caso das mulleres de orixe estranxeiro. O seu número descendeu un once por cento, quedando en 467 vítimas. Difícil saber a ciencia certa que factores exactos motivan este descenso. O sector social leva tempo advertindo sobre os medos administrativos, a dependencia económica e as barreiras idiomáticas que afastan a este colectivo vulnerable dos cauces legais. Poucas veces un descenso estatístico é unha boa nova de forma directa; ás veces, simplemente reflicte que hai máis silencio e menos respaldo institucional para quen non domina o idioma ou carece de redes de apoio próximas.

O reto xeográfico e a complicidade do contorno

Aceptar que dezanove mulleres sofren algún tipo de maltrato cada xornada na comunidade galega esixe replantexar moitas estratexias de intervención. Desde as Rías Baixas ata a franxa atlántica de Lugo ou as comarcas montañosas de Ourense, a xeografía galega presenta retos singulares para garantir a protección integral. A dispersión poboacional nas zonas rurais dificulta o acceso inmediato a recursos de emerxencia, obrigando ás administracións a multiplicar os seus esforzos para chegar a todos os recunchos coa mesma eficacia que nas grandes cidades.