A redución do IVA do 21 % ao 10 % e o recorte do imposto especial sobre hidrocarburos, aprobados polo Goberno no último Consello de Ministros, tiveron este domingo o seu efecto visible nos surtidores galegos. En varias estacións da costa xa se rexistraron prezos por debaixo dos 2 euros por litro de diésel; os descensos observados durante a xornada oscilaron entre 16 e 22 céntimos por litro e, en casos puntuais, rozaron reducións de ata case 28 céntimos.
Caos controlado nos surtidores: quen gaña e quen non
A entrada en vigor das medidas publicadas no BOE acendeu as alarmas dos condutores: moitas estacións amenceron con maior afluencia do habitual para un domingo. No polígono de A Grela e na área de servizo de O Temple, en Cambre, víronse colas e condutores enchendo garrafas, unha estampa que recorda os episodios máis tensos do último ciclo alcista do petróleo. “Levaba desde finais de semana porque primeiro dixeron que non ía haber rebaixas, pero un compañeiro avisoume o venres de que si”, dixo Carlos García mentres botaba carburante nunha estación de Petroprix.
Non obstante, a rebaixa non se trasladou de forma homoxénea. As provincias de A Coruña e Pontevedra foron as primeiras beneficiarias pola maior concentración de surtidores e a competencia entre operadores. Pola contra, no interior —Lugo e Ourense— a dispersión de puntos de venda e os custos loxísticos moderaron a caída no prezo que chega ao consumidor. Na ruta entre Lugo e Ourense detectouse aínda algún punto con diésel por enriba dos dous euros, segundo o Geoportal de Hidrocarburos.
«Entre o bo tempo e que a xente estaba pendente da baixada, algúns clientes xa nos preguntaban onte; hoxe temos bastante afluencia», explicou Alicia, xefa de quenda nunha estación de Petrocash en A Gándara.
O comportamento por formatos de estación tamén foi diferente: as marcas de baixo custo actualizaron os prezos con maior rapidez, mentres que algunhas estacións abandeiradas optaron por axustes máis suaves. Un mostreo en quince surtidores da comarca de Bergantiños —entre Carballo, A Laracha, Vimianzo e Cee— atopou descontos maioritarios de 15 a 17 céntimos por litro; só en dous aplicáronse recortes de 20 a 28 céntimos. Alí onde a competencia é intensa, o consumidor percibiu un alivio máis claro: en Lalín houbo estacións con diésel a 1,639 €/l, e en Xinzo de Limia pasouse de 2,049 a 1,829 €/l.
Como inflúen os impostos, a materia prima e os marxes
A reforma temporal cambia a estructura do prezo final: ao reducir a carga fiscal, o peso relativo da materia prima (o petróleo) e dos marxes comerciais aumenta no PVP que paga o condutor. Iso explica por que unha rebaixa fiscal de calado non se traduce sempre nunha diminución equivalente no surtidor: os custos de aprovisionamento, a loxística e os beneficios dalgunhas estacións absorben parte do recorte.
É importante lembrar a traxectoria recente: antes do estoupido do conflito en Irán, o diésel movíase en torno a 1,5 €/l en moitas estacións, pero as turbulencias nas cotizacións, xunto coa recuperación da demanda tras a pandemia e os incrementos dos marxes, dispararon os prezos. A medida adoptada polo Executivo pretende mitigar ese golpe no peto a curto prazo, pero non elimina as presións de fondo na cadea de valor do carburante.
