O Courel, laboratorio de rexeneración tras o lume: a ollada institucional vólvese cara á montaña luguesa

Un territorio marcado polas lapas busca o seu segundo alento

Os incendios forestais que arrasaron amplias zonas da xeografía galega durante o pasado ano deixaron feridas profundas en ecosistemas de extraordinario valor ecolóxico. Entre as comarcas máis afectadas atópase a Serra de O Courel, un espazo montañoso que atesoura unha das maiores biodiversidades do noroeste peninsular. Agora, ese mesmo territorio converteuse nunha especie de banco de probas onde distintas institucións ensaian fórmulas para devolver a vida aos solos calcinados. A visita da raíña Sofía emérita á zona, programada para coñecer de preto os proxectos de restauración ambiental impulsados pola fundación que leva o seu nome, serve como catalizador dun debate moito máis amplo: como enfrontar a rexeneración de bosques autóctonos nunha era marcada polo cambio climático e a recorrencia dos lumes.

A filantropía ambiental toma posicións en Galicia

A presenza da emérita na montaña lucense non responde unicamente a un xesto simbólico. Detrás do seu desprazamento existe un traballo sostido por parte da súa fundación, que decidiu volcarse na recuperación de espazos degradados polas lapas. Este enfoque sitúa á filantropía institucional como un actor relevante nunha tarefa que tradicionalmente recaía exclusivamente sobre as administracións públicas. Nun momento en que as arcas autonómicas e estatais se ven sometidas a unha presión crecente pola multiplicación de emerxencias climáticas, a implicación de entidades privadas con vocación de servizo público abre unha vía complementaria que poucos cuestionan, aínda que algúns sectores reclaman maior transparencia sobre os criterios de actuación.

O calendario da visita incluíu ademais unha escala previa na comarca veciña de Os Ancares, onde a raíña emérita realizou un percorrido de carácter privado na xornada anterior á súa axenda oficial courelá. Este detalle non é menor: ambos os dous macizos montañosos forman parte dunha mesma realidade socioambiental, a Montaña de Galicia, que comparte retos estruturais en materia de conservación, despoboamento e xestión forestal.

O acompañamento institucional: máis ca unha foto

O desprazamento contou coa presenza de autoridades de distintos niveis administrativos. A conselleira de Medio Ambiente e Cambio Climático da Xunta, o delegado do Goberno en Galicia e a alcaldesa do municipio acudiron ao encontro, o que reflicte a vontade de tecer unha coordinación entre o Estado, a comunidade autónoma e o goberno local. Que representantes de tres administracións distintas coincidan nun mesmo escenario ambiental non debería ser excepcional, pero a realidade adoita ser outra: a dispersión competencial xerou con frecuencia máis friccións ca sinerxías na xestión forestal galega.

A asistencia conxunta de cargos de distintos signos e ámbitos territoriais envía unha mensaxe de unidade de propósito que, no fondo, suscitaba unha pregunta incómoda: ¿por que fai falla a visita dun membro da Casa Real para que as administracións se senten xuntas a falar de restauración ambiental? A resposta ten moito que ver coa invisibilidade estrutural que padecen as zonas de montaña, afastadas dos centros de decisión política e mediática.