O Irixo volver a paralizar o tren galego: dous días de caos no corredor Ourense-Santiago

Unha simple avería na catenaria. Iso abondou para volver tolo o corredor ferroviario entre Ourense e Santiago durante case 48 horas. O mércores rompeuse o fío. O venres, pasado o mediodía, Adif logrou restablecer unha normalidade relativa despois de reparar os danos no sistema de electrificación no concello de O Irixo, epicentro dun episodio que deixou a centos de viaxeiros varados nos andeis.

Un pantógrafo enganchado e todo o sistema colapsado

Quen coñece o funcionamento do ferrocarril sabe que a catenaria é o corazón do sistema eléctrico. Sen ela, nada se move. Segundo explicaron fontes de Adif, a orixe do problema atopouse nun tren Avlo cuxo pantógrafo se enganchou nos cables aéreos. O pantógrafo é a peza articulada que se eleva desde o teito do convoi para captar a enerxía que circula pola catenaria. Ese contacto debe ser fluído. Non o foi.

O resultado foi inmediato. A incidencia, rexistrada o mércores, provocou atrasos masivos durante dúas xornadas nos trens que cobren o trazado convencional entre as dúas cidades galegas. Tempo de máis. As imaxes da estación de Santiago falan por si soas: colas interminables, viaxeiros desorientados, información que chegaba con conta-gotas.

Non é a primeira vez que unha avería deste tipo deixa tocado o servizo ferroviario en Galicia. O certo é que a infraestrutura, especialmente no interior, arrastra unha fraxilidade que calquera incidencia menor se encarga de evidenciar.

O pasaxeiro, sempre ao final da cadea

Poucas veces un usuario do tren se entera de que é un pantógrafo ata que un falla. A maquinaria técnica queda para os enxeñeiros, pero o impacto é para o peto e a axenda de quen só quere chegar ao seu destino. Dous días de atrasos tradúcense en citas perdidas, conexións frustradas, horas mortas nos andeis que non están pensados para agardar tanto rato.

O corredor Ourense-Santiago concentra grande parte do tráfico ferroviario de uso cotián na comunidade. Non é só a conexión de longa distancia con Madrid. É a columna vertebral que articula desprazamentos por traballo, por estudo, por saúde, por trámites. Cortar ese fluxo durante 48 horas non é unha molestia menor. A ninguén se lle escapa que a vertebración territorial de Galicia depende en boa medida de que os trens cheguen á súa hora.

As queixas dos usuarios acumuláronse ao longo do xoves, a xornada máis dura. É comprensible. Cando un sistema público esencial falla, o primeiro que se esixe non é só unha reparación, senón información clara. Esa transparencia non sempre acompaña.

O Irixo e a fraxilidade do eixe interior

Convén lembrar que O Irixo é un concello estratéxico no trazado ferroviario galego. Situado en plena comarca de O Carballiño, polo seu termo pasa unha das infraestruturas que vertebran o sur da comunidade. Calquera incidencia alí ten un efecto dominó inmediato en todo o corredor.

A electrificación é un dos elementos máis delicados do ferrocarril moderno. Mantéñaa en perfecto estado e os trens circularán. Falla un tramo e todo se para. Non hai redundancia posible. Aí está a chave de por que unha incidencia puntual pode converterse en dous días de caos.

Adif, como xestor da infraestrutura, asumiu os traballos de reparación. O venres pola mañá deron por concluídos e o servizo recuperou aos poucos o seu ritmo habitual. Aínda que os técnicos aseguraron que a circulación está normalizada, os efectos secundarios —trens desprazados do seu horario, viaxeiros recolocados a duras penas— tardan en se disolver por completo.