Os Trollos: o viveiro forestal de Bóveda que abre as súas portas á ciencia cidadá

Ata hai pouco, era un lugar reservado para escolares e técnicos forestais. Agora, o viveiro Os Trollos, no municipio lucense de Bóveda, transfórmase nun espazo aberto a todos os públicos. A Consellería de Medio Rural decidiu darlle un xiro a esta instalación, unha das oito que a Xunta mantén en Galicia para a produción de frondosas autóctonas, e convertela nun centro divulgativo de referencia na Ribeira Sacra.

Non é menor o dato: cada ano saen de aquí arredor de 60.000 plantas destinadas á restauración de masas forestais, a mellora de hábitats e a reforestación de terreos calcinados polo lume. Agora, ademais de producir árbores, Os Trollos producirá coñecemento. E farao coa cidadanía como protagonista.

Unha aula ao aire libre de 25 hectáreas

Cunha superficie que supera as 25 hectáreas, o viveiro convértese nunha aula ao aire libre. Quen se interne nos seus sendeiros poderá descubrir esculturas integradas na paisaxe, observar fauna autóctona e percorrer rutas deseñadas para todos os niveis. A idea, segundo explicaron desde Medio Rural, é que a educación ambiental deixe de ser unha materia exclusiva para colexios e chegue ao conxunto da sociedade.

A iniciativa forma parte dun plan máis ambicioso dotado con medio millón de euros. Ese orzamento destínase a modernizar e facer accesibles diversas instalacións forestais con fins educativos en toda Galicia. Os Trollos é o primeiro en dar o paso, pero non será o último. A Xunta quere que estes espazos deixen de ser meros centros de produción para converterse en puntos de encontro entre a ciencia, a natureza e a cidadanía.

Difícil atopar un lugar máis axeitado para iso. O viveiro está enclavado en plena Ribeira Sacra, unha comarca que xa de seu é un museo vivo de biodiversidade e patrimonio. Agora, coa apertura de Os Trollos, súmase un recurso que permite entender como se xestiona o monte galego desde dentro.

Sendeiros, esculturas e cervos reais

Un dos atractivos máis rechamantes do novo espazo son os cervos reais que habitan na leira. Non son unha atracción de feira, senón parte dun proxecto de recuperación de fauna autóctona que convive coa produción forestal. Os visitantes poderán observalos no seu contorno natural, sempre coas debidas medidas de seguridade e respecto.

Os sendeiros, perfectamente sinalizados, permiten percorrer as distintas zonas do viveiro. Hai esculturas realizadas con materiais naturais que se integran na paisaxe, creando un diálogo entre a arte e a natureza. Cada recuncho está pensado para sorprender e, de paso, ensinar. Porque aquí non se trata só de pasear, senón de comprender.

A Consellería de Medio Rural subliñou que a divulgación é unha ferramenta esencial para que a sociedade entenda a importancia de conservar e xestionar de forma sostible os montes galegos. E ten razón. Nun país onde o lume é unha ameaza recorrente, onde os incendios arrasan cada ano milleiros de hectáreas, coñecer como se reforesta, como se elixen as especies, como se coida o solo, non é un luxo. É unha necesidade.

Un viveiro con historia e futuro

Os Trollos non é un recén chegado. Leva anos sendo un referente na produción de frondosas autóctonas, esas especies que tantas veces se esquecen en favor do piñeiro ou o eucalipto. Carballos, castiñeiros, bidueiros, freixos… árbores que forman parte da paisaxe galega de toda a vida e que aquí se cultivan con mimo para repoboar montes queimados ou degradados.

Xa o ano pasado, o viveiro foi noticia por un proxecto pioneiro: nas súas instalacións estúdase como recuperar pequenos bosques, eses fragmentos de vexetación autóctona que salpican a xeografía galega e que son clave para a biodiversidade. Agora, coa apertura ao público, ese coñecemento sae dos laboratorios e chega á xente.