Ourense rexistra medio milleiro de causas por violencia machista en seis meses

Medio milleiro de procedementos penais en apenas seis meses. Ese é o saldo que ofrece o primeiro semestre de funcionamento do xulgado exclusivo de Violencia sobre a Muller en Ourense, unha cifra que debuxa con frialdade estatística unha realidade persistente e complexa. A titular do novo órgano xudicial, unha maxistrada lucense cunha década de experiencia na carreira, ofreceu unha radiografía onde conviven o maltrato tradicional e formas emerxentes de control que preocupan especialmente a quen traballan na primeira liña deste fenómeno.

Un ritmo que non dá tregua

Abonda con sopesar o volume de traballo para entender a dimensión do problema. A razón de case oitenta e catro procedementos penais ao mes, o xulgado ourensán procesa cada xornada laboral unha cantidade considerable de causas relacionadas con violencia de xénero. A cifra fala por si soa. Non fai falla engadir moito máis para comprender que detrás de cada expediente hai unha historia de dano, de medo e, en demasiadas ocasións, de silencio prolongado.

Cómpre lembrar que este órgano, a praza 1 da Sección de Violencia sobre a Muller do Tribunal de Instancia de Ourense, asumiu a comezos de ano a competencia sobre todos os casos da provincia. Cunha salvedade xeográfica importante: os partidos xudiciais de O Barco de Valdeorras e O Trives manteñen a súa propia tramitación. O resto do territorio provincial, desde a capital ata as comarcas máis rurais do interior, depende agora deste xulgado centralizado.

O acoso digital marca o día a día

Poucas veces unha novidade xudicial se adianta tanto á realidade social como o que está a ocorrer en Ourense. A maxistrada sinalou que o acoso digital se converteu nunha constante nos casos que chegan á súa mesa. Teléfonos intervidos, redes sociais utilizadas como ferramentas de vixilancia, mensaxes ameazantes a través de plataformas de mensaxería instantánea. A tecnoloxía non substituíu a violencia física, mais complementouna cun control permanente que non coñece horarios nin fronteiras.

Non é menor o dato de que moitas vítimas cheguen ao xulgado despois de meses soportando un asedio telemático que, en non poucos casos, escalou cara á agresión presencial. Quen controla o teléfono da súa parella, quen esixe saber en cada momento onde está e con quen fala, está a exercer unha forma de violencia que o Código Penal xa contempla mais que a sociedade tarda en recoñecer como tal. Demasiado tempo considerando que os celos son unha expresión de amor.

Xoves que replican o que se cría superado

Aí está a clave da preocupación expresada pola titular do xulgado. O máis rechamante non é a persistencia da violencia machista, algo que lamentablemente forma parte da crónica negra habitual. O realmente inquietante é atopar a rapaces de dezaoito anos reproducindo patróns de comportamento que se daban por superados. Control, posesión, menosprezo. Actitudes que activaban alarmas sociais hai décadas e que hoxe camuflan baixo a normalidade afectiva en relacións de parella principiantes.

Difícil de comprender como xeracións nadas e criadas nun marco legal de igualdade formal, con campañas institucionais en colexios e institutos, poden interiorizar modelos tan arcaicos de relación. A maxistrada expresou a súa sorpresa ante este fenómeno, e non é para menos. Algo está a fallar na transmisión de valores cando o que as aulas ensinan choca frontalmente co que os fogares reproducen, ou co que os algoritmos das plataformas digitais ensalzan como desexable.