Ourense e a convivencia forzosa: cando a calor e o abandono redefinen a paisaxe urbana

Un verán de contrastes

O verán en Ourense sempre se mediu en graos, en sombras buscadas e no rumor do Miño. Con todo, a tempada estival de 2026 está a engadir un novo indicador á vida cidadá: a frecuencia coa que un peón debe modificar o seu paso para evitar un encontro non desexado sobre o asfalto. As altas temperaturas, combinadas con factores estruturais que levan anos xestándose, están a provocar un fenómeno que os veciños describen como unha presenza inusualmente alta de cascudas no espazo público. Non se trata dun brote illado, senón dunha consecuencia lóxica dun ecosistema urbano que cambiou as súas regras.

A cidade, coñecida polo seu patrimonio termal e a súa buliciosa vida de tapeo, enfróntase a unha realidade incómoda. As chuvias do inverno pasado, xenerosas no seu caudal, deixaron un substrato de humidade que, ao atoparse coa calor extrema das últimas semanas, creou o caldo de cultivo perfecto. Non é unha cuestión de falta de hixiene municipal, senón de bioloxía aplicada: os insectos buscan refuxio, alimento e, sobre todo, as condicións de temperatura e humidade que lles permiten prosperar. E en Ourense, esas condicións estanse a dar en varias frontes á vez.

O Casco Vello como termómetro do abandono

Se hai un lugar onde este fenómeno se manifesta con crueza, ese é o Casco Vello. O corazón histórico da cidade, coa súa trama de rúas estreitas e edificios centenarios, arrastra un problema que vai máis alá das pragas: a desertización urbana. Os inmobles en ruínas, os baixos comerciais que hai anos que non abren as súas persianas e as vivendas deshabitadas convértense en focos invisibles. Alí, na escuridade e a humidade, as colonias de insectos atopan un santuario.

Non é un segredo que o abandono de propiedades privadas xera externalidades negativas para o conxunto da comunidade. Cando un edificio se degrada, non só perde valor estético ou patrimonial; convértese nun reservorio de pragas que, impulsadas pola calor, saen á superficie na procura de novas rutas. Os veciños desta zona, que loitan por manter viva a esencia do barrio, vense agora obrigados a convivir cunha invasión silenciosa que emerxe ao caer o sol. A pregunta que flota no ar é ata que punto a administración local pode intervir en propiedades privadas para atallar a raíz do problema, máis alá das fumigacións puntuais na vía pública.

Obras necesarias, efectos colaterais

Outro dos factores que están a alimentar a expansión destes insectos é, paradoxalmente, a mellora da cidade. As obras na vía pública, xa sexan de renovación de tubaxes, asfaltado ou demolición de estruturas antigas, actúan como un mecanismo de expulsión. Ao remover o subsolo, ao abrir gabias ou ao derrubar muros, altéranse os hábitats subterráneos onde estes bichos viviron durante décadas. O resultado é que se ven forzados a buscar novas tobeiras, e a superficie é a súa primeira opción.

En puntos como a avenida de Portugal ou a contorna do parque da Ponte, os transeúntes notaron un incremento notable durante as horas nocturnas. Non é que as cascudas decidisen saír a tomar o fresco; é que as obras as desprazaron dos seus refuxios habituais. Este efecto repítese con outras especies, como roedores, pero son as cascudas as que xeran unha reacción máis visceral entre a poboación. A remodelación de certos edificios na rúa Vicente Risco, por exemplo, foi sinalada por quen frecuenta a zona como un detonante.