A Proba de Acceso á Universidade, a antiga selectividade, é moito máis que un exame. É un rito de paso cargado de ansiedade para os adolescentes e un termómetro social que mide a saúde do noso sistema educativo. Galicia acaba de abrir a caixa de Pandora dunha reforma que toca o corazón deste proceso, e faino con dous movementos que poden parecer meramente técnicos, pero que encerran unha fonda carga simbólica: a dobre revisión dos exames e a entrada do profesorado de secundaria no centro da toma de decisións.
O fin da arbitrariedade na corrección
Un dos grandes medos de calquera estudante é a sensación de que a nota final depende do humor ou do criterio particular dun corrector. A dobre revisión pretende eliminar ese factor de lotaría. Se dous docentes corrixen de forma independente a mesma proba, a marxe de erro subxectivo redúcese drasticamente. Esta non é unha idea nova, pero a súa implantación xeneralizada na PAU galega supón un blindaxe fronte ás reclamacións e ás dúbidas que planearon sobre o sistema nos últimos anos. Trátase dunha cuestión de xustiza procedimental: o alumno debe saber que o seu traballo será avaliado coa máxima equidade posible, sen depender da benevolencia ou do esgotamento dunha soa persoa. É un xiro radical cara á transparencia que debería devolver a serenidade a milleiros de fogares.
O profesor de secundaria gaña voz e voto
Historicamente, a selectividade foi un feudo universitario. Eran os profesores das facultades quen deseñaban os exames e, en gran medida, quen os corrixían. A reforma outorga un novo protagonismo ao profesorado de secundaria, aqueles que acompañaron ao alumno durante todo o curso e que coñecen de primeira man as súas fortalezas e debilidades. Darlles máis influencia non é só un acto de xustiza cun colectivo que prepara os estudantes para o salto universitario; é tamén un recoñecemento de que a avaliación continua e o criterio pedagóxico do día a día deben ter un peso real. A educación secundaria deixa de ser un mero trampolín para se converter nun piar activo da proba de acceso. O seu ollar, máis achegado ao proceso que ao resultado final do exame, promete un contrapeso necesario á frialdade dun corrector anónimo.
Resposta a unha crise de confianza
Non se entende esta reforma sen mirar atrás e analizar os problemas que a motivaron. Aínda que o goberno galego foi cauto ao sinalar os «erros deste ano» como detonante, calquera observador do panorama educativo sabe que a confianza no sistema da PAU se viu erosionada. As discrepancias entre correctores, a sensación de desigualdade entre territorios e a presión social xerada en cada convocatoria crearon un caldo de cultivo para o cambio. Ao asumir a Xunta unha parte máis activa da organización, búscase unha homoxeneidade no proceso que garanta que un alumno da Coruña teña as mesmas oportunidades que un de Ourense. É unha aposta pola centralización do control fronte á dispersión que ás veces xeran as distintas sedes universitarias.
Máis alá do exame: un modelo pedagóxico
Detrás da dobre corrección e do maior peso do profesorado escóndese un debate filosófico sobre que medimos realmente na selectividade. ¿Avaliamos a capacidade de xestionar a presión dun día concreto, ou valoramos un proceso de aprendizaxe máis amplo? Galicia parece inclinarse pola segunda opción, reforzando a idea de que o esforzo continuado e o criterio dos docentes que seguiron a evolución do estudante non poden ser ignorados nun momento tan crucial. A reforma non é un simple axuste técnico; é unha declaración de intencións sobre o modelo de estudante que se quere premiar. A máxima de que non se pode xulgar
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.