Oitenta e un anos, residencia en Miami e un pasaporte con selos de 84 países. Quen así podería definirse decidiu sen embargo que o seu lugar no mundo ten un nome concreto: Cedeira. E a esa vila do litoral ferrolano acaba de devolver algo máis que recordos. Fíxoo cun cheque de dez mil euros para o mellor estudante do instituto local, un premio que naceu con vocación de perpetuidade e que este ano recaeu nun xove de dezaoito anos que agora ve como o esforzo académico ten un respaldo tanxible. A cifra fala por si soa.
A galeguidade que non se borra
Poucas veces un xesto tan simple condensa tanta historia. O doante naceu en Cedeira, criouse entre as súas rúas e, como milleiros de galegos da súa xeración, tivo que facer as maletas para buscare a vida fóra. O destino foi os Estados Unidos. Alí forxou a súa traxectoria profesional, alí botou raíces. Pero o corazón, segundo confirmaron fontes próximas ao proxecto, nunca abandonou a ría. Cada vez que alguén lle preguntaba de onde era, a resposta era invariable: cedeirés. Non norteamericano, non floridano. Cedeirés. E con esa identidade intacta chegou o momento de traducir o agradecemento en algo útil para as novas xeracións.
Non é un capricho de millonario nin unha doazón a destempo. Cómpre recordar que a emigración galega cara ao continente americano sostivo durante décadas vilas enteiras. As remesas que chegaban desde Venezuela, a Arxentina, Cuba, México ou Suiza construíron casas, arranxaron estradas e pagaron estudos. Esa cultura do retorno —físico ou simbólico— segue moi viva na Galicia rural. Abonda con percorrer calquera aldea das Rías Altas para atopar xanelas con cortinas que se moven só no verán, cando os emigrantes volven. En Cedeira, a tradición pesqueira e o carácter aberto das súas xentes fixeron da vila un punto de partida e, tamén, de regreso constante.
Dez mil euros que cambian un futuro
Quen teña estudado nun instituto público da Galicia rural sabe o que significa o final de bacharelato. O salto á universidade adoita implicar mudanza, alugueiro, gastos que moitas familias non poden asumir sen esforzos extraordinarios. En comarcas como a de Ferrol, con índices de avellentamento polas nubes e unha poboación xuvenil que tende a concentrarse nos núcleos urbanos, cada estudante que continúa formándose é un activo. Aí está a clave do xesto do emigrante cedeirés: os dez mil euros non son só un premio, son un empurrón real para que o talento quede, ou polo menos para que teña a opción de volver con máis ferramentas.
O primeiro beneficiario, un estudante de dezaoito anos, recibiu o galardón a semana pasada nun acto no que o doante quixo estar presente. Persoa maior, viaxe desde Miami, tempo empregado. Demasiadas persoas falan da súa terra natal sen facer nada por ela. Este non é o caso. A entrega fíxose coa sinxeleza que adoita acompañar os xestos que importan de verdade, e coa certeza de que o ano que vén haberá outro cheque, e outro despois.
Un premio con vocación de permanencia
Difícil atopar unha iniciativa máis directa. Sen intermediarios, sen comités de expertos, sen burocracia asfixiante. O mellor expediente académico do instituto, o diñeiro, e punto. A transparencia do mecanismo é probablemente a súa maior virtude nuns tempos nos que tantas axudas públicas se perden polo camiño, entre papeleo e convocatorias que caducan. Aquí non. Aquí hai unha persoa que decidiu que cada ano, mentres lle sexa posible, o mellor estudante da súa vila recibirá dez mil euros. Punto.
A ninguén se lle escapa que a figura do indiano —ese emigrante que volvía rico e construía escolas, fontes ou pavimentos— ten unha longa tradición en Galicia. Os exemplos salpican toda a xeografía: desde os edificios modernistas de Melide ata as escolas rurais fundadas por em
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.