A actualidade informativa está marcada pola capitalización das pensións, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.
As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.
O fantasma da quebra das pensións en Europa
Os detalles que foron revelados amosan unha situación complexa que require unha análise detallada.
O verdadeiro fantasma que percorre hoxe Europa non é o do comunismo, senón o da quebra dos seus sistemas de pensións de reparto.
Os traballadores dos países da Europa continental son pasaxeiros dun Titanic pensionista.
Segundo a OCDE, a débeda pensionista implícita dos sistemas de reparto europeos é enorme: 360 por cento do PIB en Francia, 330 en Alemaña, 320 en Italia e 200 en España.
O forte incremento das expectativas de vida e a redución das taxas de fertilidade están agravando aínda máis a viabilidade dos sistemas de reparto en todo o mundo.
Como afirmou o exsecretario de Comercio dos Estados Unidos Pete Peterson, «o envellecemento global converterase non só no problema económico máis transcendente do século XXI, senón tamén no problema político máis significativo».
Serían necesarias subas drásticas nos impostos aos traballadores ou reducións das pensións para equilibrar as finanzas do sistema de reparto.
Este escenario de pesadelo describe agudamente a natureza da coerción que isto pode ocasionar: «En 2050, para aforrar cartos e liberar a valiosos traballadores, o Bundestag alemán votará para abolir a burocracia que administra o sistema de pensións. Desde entón, a cada xubilado asignaráselle o seu ‘escravo laboral’, quen lle entregará cada mes a metade do seu soldo» (Stefan Theil, ‘Newsweek’, 30 de xuño de 2003).
División europea e modelos de capitalización
Albisco un grave conflito entre unha Europa con sistemas de pensións sustentables e outra sen eles.
No primeiro grupo estarán os países con sistemas de pensións de capitalización significativos (Países Baixos, Dinamarca); aqueles que introducíron, aínda que parcialmente, o sistema chileno de capitalización (Suecia, Polonia, Eslovaquia); e aqueles con finanzas públicas sólidas (Irlanda, Luxemburgo).
No segundo grupo estarán os catro países máis grandes da zona euro: Francia, Alemaña, Italia e España.
Os líderes da Europa con enormes pasivos pensionais poderían verse obrigados a recorrer á antiga receita latinoamericana, é dicir, presionar ao Banco Central Europeo a favor dunha expansión monetaria que implique a devaluación do euro, de modo que a inflación resultante reduza o poder de compra das xubilacións.
Sen dúbida, a Europa con sistemas sustentables opoñerase firmemente a esta acción.
Estes conflitos estalarán no seo do Consello do BCE e serán difíciles de resolver entre nacións soberanas.
O problema de fondo é que o sistema de pensións de reparto rompe o vínculo esencial entre esforzo e recompensa, entre contribucións e beneficios, e iso destrúe os incentivos correctos e abre a porta á manipulación política, á evasión e aos intereses creados.
Así mesmo, ao facelo dependente das taxas de natalidade e das expectativas de vida, colócao no lado equivocado da realidade demográfica do século XXI cara a menores taxas de fertilidade e envellecemento da poboación.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.