Nunha entrevista realizada en Estambul o 12 de marzo de 2026, Arash Azizi, historiador e profesor da Universidade de Yale, analizou o presente e o futuro de Irán tras as ofensivas de Estados Unidos e Israel iniciadas o 28 de febreiro. Azizi sostén que a República Islámica aprendeu a manterse no poder mediante unha represión selectiva e masiva cando a súa estabilidade se ve ameazada, e advirte de que calquera cambio probable virá desde o interior do réxime. As súas observacións poñen o foco na capacidade de supervivencia da elite gobernante e no alto custo humano da guerra, que ao seu xuízo complica calquera opción externa de derrocamento. O prognóstico combina cautela sobre as capacidades dos agresores e pesimismo sobre as posibilidades dunha transición democrática inmediata.
Azizi, que falou con EL PERIÓDICO nunha peza reproducida por El Correo Gallego, expón que a estratexia de Irán neste conflito é basicamente defensiva: Teherán busca resistir, preservar as súas estruturas e agardar para «loitar outro día». Fronte aos ataques a baterías antiaéreas, infraestruturas petrolíferas e buques no estreito de Ormuz, o historiador insiste en que a lóxica interna do réxime é manter a cohesión e o control territorial. Esa prioridade, subliña, explica por que o aparato oficial parece funcionar con disciplina a pesar das presións externas e internas.
O profesor describe ademais unha paradoxa: a guerra, en vez de debilitar o poder central, reforzou os sectores máis radicais dentro do aparato estatal. A elección acelerada dun novo líder en condicións adversas serviu, segundo Azizi, para amosar unha unidade que disuade revolucións inmediatas e complica os cálculos de quen pretende provocar un colapso desde fóra. Ao seu xuízo, Estados Unidos e Israel carecen de obxectivos claros e alcanzables a curto prazo, e a clave pasa por decidir que prezo están dispostos a pagar para intentar cambialos.
Sobre a supervivencia do réxime, Azizi explica que, se a República Islámica logra perdurar, intentará narrar a guerra como unha vitoria fronte ás ameazas externas. Esa retórica, con todo, chocarase cunha economía danada e unha sociedade que arrastra cansazo, frustración e duelo polas perdas. O historiador salienta que a persistencia do réxime non significa estabilidade social: a lexitimidade está erosionada e a xestión da posguerra será un desafío enorme para calquera liderado que pretenda manter a orde.
Unha das afirmacións máis duras de Azizi é que os dirixentes iranís interiorizaron que a violencia sistemática é unha ferramenta eficaz para neutralizar alternativas políticas. Para el, o réxime aprendeu que matar a suficientes persoas e reprimir a posibles líderes alternativos é unha fórmula para frear insurxencias. Iso, engade, condiciona a posibilidade dun cambio pacífico; só ve dúas rutas plausibles de derrocamento: unha intervención militar externa que destrúa a capacidade do Estado ou unha revolta interna masiva e organizada que poida crear unha alternativa creíble.
En canto ao porvir, Azizi prevé que un Irán que sobreviva a este ciclo de violencia podería asemellarse a estados como Paquistán ou Arxelia: países fortemente militarizados, con aparatos de seguridade potentes e, á vez, con vínculos pragmáticos con Occidente cando lle interesa. Ese modelo combinaría autoritarismo e realpolitik, permitindo á teocracia ou aos seus sucesores manter relacións económicas e de seguridade sen renunciar á represión interna. O resultado sería, segundo o historiador, un Estado capaz de convivir con sancións e sancionadores, pero dificilmente responsable ante a súa cidadanía.
Azizi tamén advirte do custo humano e social desta lectura estratéxica: a normalización da violencia e a ausencia de canais para a emerxencia de alternativas políticas aumentan a rad
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.