O ladrillo fantasma de Barreiros: o Concello derrubará seis chalés ilegais en San Pedro

A xustiza ordenou a demolición de seis vivendas na parroquia de San Pedro de Benquerencia, no concello lucense de Barreiros. Unha decisión tardía que chega máis dunha década despois de que os tribunais declarasen nula a licenza de construción. As obras de derrubamento, xa licitadas, suporán un importante desembolso para as arcas municipais.

Poucas veces o lento engrenaxe da burocracia estatal e autonómica sorprende con episodios tan paradoxais. Todo comezou a principios de século, cando unha corporación municipal anterior, gobernada polo Partido Popular, decidiu autorizar a segregación dunha finca en pleno corazón da Mariña Lucense. Sobre aquela parcelación, máis tarde declarada nula de pleno dereito, erguéronse seis chalés destinados a segunda residencia. Cómpre recordar que a impugnación chegou da man da administración autonómica, o que desencadeou un longo proceso xudicial. A pesar do contencioso aberto no seu día, as obras non se paralizaron. Os muros continuaron subindo e, finalmente, as vivendas termináronse e pasaron ao mercado inmobiliario, vendéndose a terceiros de boa fe.

Esas segundas residencias foron declaradas ilegais nunha sentenza firme ditada no ano 2012. Con todo, o requirimento xudicial para proceder ao seu derrubamento efectivo tardou en aterrizar no rexistro municipal. Un lapso de tempo desproporcionado que deixou os propietarios nun limbo legal insostible. Agora, o xulgado foi taxativo ao sinalar que non se permiten máis dilacións. Demasiado tempo de incerteza para algo que xa estaba sentenciado.

Unha factura millonaria para o erario público

O goberno local atópase actualmente entre a espada e a parede. A rexidora municipal tivo que asumir o peso dunha resolución xudicial ineludible, recoñecendo que non hai outra alternativa máis que cumprir estritamente co mandato do xulgado. Executar a sentenza implica licitar unhas obras de demolición cuxo orzamento ascende á nada desprezable cifra de 343.657 euros. O prazo fixado para reducir a cascallos estas vivendas é de seis meses.

A ninguén se lle escapa a crueza do dato. Trescentos corenta e tres mil euros de diñeiro público destinados a destruír vivendas que o propio concello permitiu construír no seu día. Un desfasaxe económico que invita á reflexión sobre o control urbanístico na Galicia rural e costeira. O certo é que este desembolso chega nunha etapa especialmente sensible para o municipio. A zona tenta espertar do longo letargo do crack inmobiliario, tratando de reactivar promocións de vivendas que quedaron a medias trala explosión da burbulla. Mentres se busca como terminar casas sen rematar, o concello ten que sacar fondos de onde sexa para demoler estas seis propiedades malditas.

O calvario dos compradores de boa fe

Que ocorre con quen compraron estes chalés crendo que todo estaba en regra? O escenario pinta desolador. Adquiriron unha segunda residencia nunha das zonas máis cobizadas do litoral galego, probablemente como investimento familiar ou para gozar dos veráns nas praias de Barreiros. Atopáronse anos despois con que o seu investimento carecía de legalidade, que a súa propiedade non existía a efectos urbanísticos e que, finalmente, sería arrasada pola maquinaria municipal.

Condenados a ver como se esvaece o seu patrimonio sen que, aparentemente, existan responsabilidades políticas claras por parte de quen aprobaron os permisos. Os gobernantes locais de hai dúas décadas hai tempo que abandonaron a escena pública ou pasaron a un discreto segundo plano. O legado daqueles anos de febre do ladrillo é este: litixios interminables, petos baleirados e unha paisaxe da Mariña que porta cicatrices imborrables. A lei tarda, pero ao final impón o seu criterio, aínda que sexa a base de picos e palas.