A xustiza ordenou a demolición de seis vivendas na parroquia de San Pedro de Benquerencia, no concello lucense de Barreiros. Unha decisión tardía que chega máis dunha década despois de que os tribunais declarasen nula a licenza de construción. As obras de derribo, xa licitadas, suporarán un importante desembolso para as arcas municipais.
Poucas veces o lento engrenaxe da burocracia estatal e autonómica sorprende con episodios tan paradóxicos. Todo comezou a principios de século, cando unha corporación municipal anterior, gobernada polo Partido Popular, decidiu autorizar a segregación dunha finca no pleno corazón da Mariña Lucense. Sobre esa parcelación, máis tarde declarada nula de pleno dereito, levantáronse seis chalés destinados a segunda residencia. Convén lembrar que a impugnación chegou da man da administración autonómica, o que desencadeou un longo proceso xudicial. A pesar do contencioso aberto na súa época, as obras non se paralizaron. Os muros continuaron subindo e, finalmente, as vivendas se terminaron e pasaron ao mercado inmobiliario, vendéndose a terceiros de boa fe.
Esas segundas residencias foron declaradas ilegais nunha sentenza firme dictada no ano 2012. Con todo, o requerimento xudicial para proceder ao seu derribo efectivo tardou en aterrar no rexistro municipal. Un lapso de tempo desproporcionado que deixou aos propietarios nun limbo legal insostentable. Agora, o xuíz foi tajante ao sinalar que non se permiten máis dilacións. Tempo de demasiada incertidume para algo que xa estaba sentenciado.
Unha factura millonaria para o erario público
O goberno local atópase actualmente entre a espada e a parede. A regidora municipal tivo que asumir o peso dunha resolución xudicial ineludible, recoñecendo que non hai outra alternativa máis que cumprir estritamente co mandato do xuízo. Executar a sentenza implica licitar obras de demolición cuxo orzamento ascende á nada despreciable cifra de 343.657 euros. O prazo fixado para reducir a escombros estas vivendas é de seis meses.
Ninguén se escapa da crueldade do dato. Trescentos cadrenta e tres mil euros de diñeiro público destinados a destruir vivendas que o propio concello permitiu construír no seu día. Un desfase económico que invita á reflexión sobre o control urbanístico na Galicia rural e costeira. O certo é que este desembolso chega nunha etapa especialmente sensible para o municipio. A zona intenta despertar do longo letargo do crack inmobiliario, tentando reactivar promocións de vivendas que quedaron a medias tras a explosión da burbulla. Mentres se busca como terminar casas sen acabar, o concello ten que sacar fondos de onde sexa para demoler estas seis propiedades malditas.
O calvario dos compradores de boa fe
Que ocorre cos que compraron estes chalés crendo que todo estaba en regra? O escenario pinta desolador. Adquiriron unha segunda residencia nunha das zonas máis codiciadas do litoral galego, probablemente como investimento familiar ou para gozar dos veráns nas praias de Barreiros. Atopáronse anos despois con que o seu investimento carecía de legalidade, que a súa propiedade non existía a efectos urbanísticos e que, finalmente, sería arrasada pola maquinaria municipal.
Condenados a ver como se esvai o seu patrimonio sen que, aparentemente, existan responsabilidades políticas claras por parte dos que aprobaron os permisos. Os gobernantes locais de hai dúas décadas hai tempo que abandonaron a escena pública ou pasaron a un discreto segundo plano. O legado daqueles anos de febre do ladrillo é este: litixios interminables, bolsillos baleirados e unha paisaxe da Mariña que porta cicatrices imborrables. A lei tarda, pero ao final impón o seu criterio, aínda que sexa a base de picos e pás.
