Fernando Ramos, veterano e autor dunha crónica publicada o 10 de marzo de 2026 en La Región, volve pór o foco na desaparición dunha vaixiña completa do antigo Rexemento Zamora 8, subtraída tras a disolución do cuartel de San Francisco en outubro de 1987. A peza, usada en actos sociais e co escudo da unidade, deixou de aparecer nos inventarios e o seu paradero segue sen aclarar, o que alimenta a sensación de espolio e esquecemento do patrimonio militar ourensán. O asunto combina perda material e dano á memoria colectiva de quen serviron na praza. Por iso, veteranos e responsables culturais reclaman respostas e unha investigación que determine responsabilidades.
A disolución do rexemento deixou un rastro de bens desaparecidos que, segundo o relato do propio Ramos, vai desde fondos bibliográficos ata coleccións de armas brancas, guións, banderíns de compañía e o estandarte do batallón. Moitos deses obxectos foron parar a mans privadas ou dispersearon no mercado, e só unha parte puido ser recuperada e depositada en institucións, como o Museo de Isabel la Católica en Figueirido e o pequeno espazo dedicado ao Zamora 8 na subdelegación do Ministerio de Defensa. A vaixiña, con todo, destaca por tratarse dun conxunto numeroso e conservado en dependencias axeitadas, o que fai máis chamativo o seu extravío.
Nas primeiras averiguacións barallouse a posibilidade de que o servizo fose trasladado ao Rexemento do Príncipe, en Asturias, xunto con outros enseres. Con todo, anos despois un coronel desa unidade negou que alí existise rastro da vaixiña que lembran os veteranos, unha versión que non fai máis que complicar o enigma. Entre os que se preocuparon entón por protexer o acervo atopábase o coronel Antonio Castaño, que intentou evitar os saques e preguntouse en alta voz quen decidira levarse a singular peza.
O valor dalgúns recordos quedou precisamente en mans de particulares: Ramos relata como recuperou bandeiras que foran arriadas e abandonadas para ser queimadas, e como grazas ao tenente Hernáiz, entón sargento, puido salvar unha caixa de fotografías que permitiu completar un libro sobre o rexemento e alimentar a exposición conmemorativa. Esas recuperacións demostran que non todo se perdeu, aínda que si que houbo decisións e desidia que facilitaron a dispersión de obxectos relevantes para a historia local.
A rehabilitación do cuartel de San Francisco para usos civís reavivou as queixas dos veteranos polos danos á memoria histórica do lugar. Entre as perdas materiais e simbólicas, sinalan a destrución dun mural alegórico da Infantería pintado en 1968-1969 no frontis da escaleira principal, unha intervención modesta pero significativa que lembraba os séculos de uso militar do edificio. Os antigos soldados aseguran que non houbo mala vontade expresa, senón falta de sensibilidade cara a elementos que deberían terse inventariado e protexido antes das obras.
O destino de obxectos militares e cerimoniais adoita ser variado: algúns rematan en museos, outros en mans de oficiais que os conservan como recordo, e unha parte notable aparece en mercadillos como El Rastro de Madrid ou en tendas de antigüidades. No caso do Zamora 8, varios banderíns foron recollidos polos últimos capitáns e algunhas foron recuperadas para actos de veteranos, pero a vaixiña, polo seu volume e unicidade, plantexa unha pregunta distinta sobre a rastrexabilidade dos bens institucionais.
Fontes consultadas por este xornal sinalan que a procura debería pasar por revisar os arquivos da propia unidade, cotexar inventarios do Ministerio de Defensa e explorar coleccións privadas e establecementos de compravenda de material militar. Ademais, a colaboración entre veteranos, historiadores locais e a administración podr
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.