Mentres os resultados educativos de España tocan fondo na novena edición do informe Pisa, Galicia aparece como un dos poucos lugares onde o dano é algo menor. A comunidade supera a media estatal nas tres competencias avaliadas —lectura, matemáticas e ciencia— e, nas dúas últimas, colase entre as cinco autonomías mellor clasificadas, situándose incluso por riba da media dos países integrados na OCDE.
O diagnóstico xeral, porén, invita á preocupación. A avaliación, que analiza o rendemento de estudantes de 15 e 16 anos en 91 países e economías, constata que os resultados do conxunto do Estado non só empeoran respecto á edición anterior, senón que se atopan entre os máis baixos rexistrados dende que existe o informe. En tres anos, a nota en matemáticas caeu 16 puntos, ata 457, e a de lectura 23, quedando en 451. En ciencias a perda é menor —oito puntos, ata 477—, o que permite falar dun certo mantemento, aínda que a tendencia de fondo é inequívoca: o sistema educativo español retrocede.
Galicia tamén perde, pero dende posicións máis sólidas
A matización relevante para Galicia é que, aínda recortando puntuación respecto a 2022, a comunidade conserva un nivel superior ao estatal nas tres competencias. É a lectura máis interesante do informe dende a perspectiva galega: a caída é xeneralizada, mais non homoxénea, e as diferenzas entre autonomías seguen sendo notables. Que a comunidade se manteña por riba da OCDE en matemáticas e ciencia suxire que as súas políticas educativas, ou simplemente o seu contexto socioeducativo, amortigan mellor o descenso.
Que explica esta resistencia relativa? O informe non o aclará, pero o contexto inmediato ofrece algunhas pistas. O curso arrincou en Galicia con uns 4.600 estudantes menos, nun modelo que combina presencialidade reforzada con medidas de apoio, e cunha ratio alumno-profesor máis favorábel que a media. A despoboación escolar, que adoita lerse como unha ameaza, pode estar a facilitar grupos máis pequenos e atención máis individualizada.
Reforzos na etapa Primaria: reaccionar antes dos 15 anos
Outra peza do crebacabezas son os programas de reforzo postos en marcha na etapa Primaria. Sexto curso conta xa con clases en grupos reducidos centradas en matemáticas e en técnicas de comprensión lectora e estudo, xusto as dúas competencias onde o país no seu conxunto rexistra as caídas máis pronunciadas. É prematuro saber se estas medidas inflúen na próxima edición de Pisa, dado que a avaliación realízase a alumnos que levan unha década no sistema, pero o enfoque apunta na dirección correcta: intervir antes de que as carencias cristalicen.
Cabe preguntarse, non obstante, se os programas de reforzo bastan fronte a un fenómeno que parece estrutural. A perda simultánea en lectura e matemáticas en case todo o Estado —e en boa parte do mundo desenvolvido— apunta a factores que desbordan a aula: hábitos dixitais, lectura en pantalla, transformacións pospandemia nos modos de aprender. Ningún goberno autonómico controla esas pancaas por si só.
Unha boa nova con letra pequena
Convén non caer na autocomplacencia. Que Galicia recorte menos nota que a media non significa que non a recorte: o propio titular do informe deixa claro que a comunidade perde puntuación respecto a 2022. A comparación con outras autonomías consola no curto prazo, pero o problema de fondo —un descenso sostido de competencias básicas— afecta a todo o sistema, incluída a parte que mellor o fai.
Compartir esta nova
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña