A Xunta abre a porta a negociar o uso do galego nas aulas tras presentar o seu novo plan de normalización

A Consellería de Cultura, Lingua e Xuventude deu un paso que, a priori, parecía improbable. En plena presentación da actualización do plan de normalización lingüística, o conselleiro José López Campos tendeu a man á oposición para revisar o decreto do plurilingüismo. Un xesto que, con todo, chega rodeado de escepticismo. A oposición non tardou en criticar que as medidas se anunciasen sen un consenso previo. Demasiado tempo de desencontros para que unha declaración de intencións o resolva todo.

O acto, celebrado esta mesma xornada, reuniu a un amplo abano de representantes institucionais e sociais. Xunto ao conselleiro estiveron o secretario xeral da Lingua, Valentín García, altos cargos do Goberno autonómico, alcaldes e deputados do PP. Tamén asistiron figuras relevantes da cultura, o deporte e a Igrexa. Unha posta en escena que buscaba dotar de solemnidade un documento que, segundo o Executivo galego, marca o rumbo da política lingüística para os próximos anos.

Unha oferta de diálogo con prazos e condicións

López Campos foi claro: a Xunta está disposta a permitir que o galego poida utilizarse en calquera materia do sistema educativo. A condición, non menor, é que se atinxe un consenso con todas as forzas políticas. O anuncio supón un xiro retórico significativo respecto á defensa pechada que o PP mantivera ata agora do modelo de plurilingüismo, implantado en 2010 e que foi obxecto de constantes críticas por parte de colectivos nacionalistas e defensores da lingua.

Aí está a clave. A proposta non é un cheque en branco. O conselleiro subliñou que se buscará o acordo de todos os grupos para revisar o decreto. Mais a oposición, co BNG e o PSdeG á cabeza, xa deixou claro que non se fía. Consideran que presentar o plan sen telo negociado previamente é unha manobra política, non unha invitación real ao diálogo. «Non se pode falar de consenso cando as decisións xa están tomadas», veñen dicir desde as filas nacionalistas.

Un plan que chega tarde e con deberes pendentes

Convién recordar que o novo plan de normalización lingüística non xorde do nada. Vén precedido de anos de informes, alertas e datos preocupantes sobre a perda de falantes. A Enquisa de Condicións de Vida das Familias, publicada polo Instituto Galego de Estatística, xa reflectía unha caída sostida do uso do galego entre os máis novos. Precisamente o ámbito educativo é onde se xoga a partida máis decisiva.

A Xunta, con todo, tardou en reaccionar. O anterior plan, aprobado en 2004, quedou obsoleto e sen capacidade real de incidir na realidade sociolingüística. A nova folla de ruta pretende abordar desde o ensino ata a administración, pasando polos medios de comunicación e o ámbito dixital. Mais o foco está, sen dúbida, nas aulas. A posibilidade de que un alumno poida cursar calquera materia en galego, independentemente da lingua vehicular do centro, é unha das medidas máis comentadas.

Reaccións atopadas e un horizonte incerto

Non é menor o dato de que o acto de presentación contou cun nutrida representación do PP, mais tamén coa ausencia dos partidos da oposición. Unha imaxe que reflicte a fractura política en torno á lingua. Mentres o conselleiro falaba de «sumar vontades», na rúa e nas redes sociais xa se sucedían as críticas polo que moitos consideran un xesto baleiro.

A cifra fala por si soa: Galicia perdeu máis de 200.000 falantes de galego na última década. Un dato que ningún plan pode ignorar. A pregunta é se esta nova estratexia logrará reverter a tendencia ou quedará nun exercicio de maquillaxe institucional. O tempo, e a vontade política real de negociar, dirano.