Un ataque xenófobo en Baiona deixou a unha nai e ao seu fillo franceses agredidos ás portas do Parador. O incidente, que podería parecer aislado, pon de manifesto unha fisura incómoda: a distancia entre a Galicia acolledora que vendemos aos turistas e a Galicia que agrede a quen fala outro idioma na rúa.
Baiona é un dos símbolos turísticos de Galicia, o lugar onde chegou a Pinta en 1493 e onde se celebra cada ano a reconquista dun momento histórico que conecta a Galicia co mundo. Miles de visitantes percorren as súas rúas, fáltense fotos diante da réplica da carabela e gozan dun entorno único. Que nun mesmo escenario ocorra unha agresión xenófoba é unha contradición que debe facernos reflexionar.
Os detalles do ataque son escalofantes: unha nai francesa e o seu fillo foron abordados e agredidos pola súa nacionalidade, por falar en francés, por ser distintos. Non foi un altercado de bar nin unha discusión de tráfico, senón violencia dirixida contra alguén polo que é, non polo que fixo. E iso, nunha comunidade que se enorgullece da súa hospitalidade, debería ser inaceptable.
A pregunta incómoda é evidente: ¿é un caso aislado ou reflicte algo máis profundo? A realidade é que Galicia non é especialmente xenófoba en comparación con outras rexións europeas. Os datos sobre delitos de odio non sitúan á comunidade en posicións alarmantes. Pero a percepción importa tanto como a estatística. Cando en Baiona —un pobo que vive do turismo internacional— alguén agrede a un turista por ser estranxeiro, o mensaxe que se envía é devastador, non só para a vítima, senón para todos os visitantes potenciais que leen a noticia desde Francia, Alemaña ou Reino Unido.
O problema da xenofobia turística é que se retroalimenta. Un ataque xera un titular. O titular xera percepción. A percepción disuade aos visitantes. E a caída de visitantes degrada a economía local, que é precisamente o que更需要 os pobos costeiros de Galicia para sobrevivir. Non se pode ser simultaneously un destino internacional e un lugar onde agredir ao estranxeiro.
Hai un factor cultural que non podemos ignorar. Galicia ten unha tradición emigrante profunda. Millóns de galegos saíron ao mundo buscando acollida en Arxentina, Cuba, Venezuela, Suíza, Alemaña. Foron recibidos —non sempre ben, pero foron acollidos. Esa memoria emigrante debería ser a mellor vacina contra a xenofobia. Se os nosos avós foron os inmigrantes que outros países acolleron, as agresións xenófobas nas nosas rúas son unha traizón a esa historia.
A resposta institucional debe ser contundente. Non basta con condenar xeralmente. Fai falta pedagogía social, protocolos de actuación claros nas zonas turísticas e unha mensaxe inequívoca dende as institucións: en Galicia, o racismo non ten cabida. O silencio ou a minimización son cómplices.
Tamén fai falta autocrítica social. Cando nas conversacións privadas se normalizan comentarios sobre «os franceses ruidosos», «os alemanes prepotentes» ou «os moros», estáse construíndo o terreo no que despois crece a violencia. A xenofobia non comeza cunha paliza: comeza cun chiste, cun comentario, cun xesto de desprezo aparentemente inocente.
Baiona debe ser un punto de inflexión. A Galicia que recibe a cazaeclipses norteamericanos en Foz, que atrae investimento chinés a Ferrol, que vende as súas empresas tecnolóxicas a multinacionais holandesas, non pode permitir que a intolerancia manche a súa imaxe. A hospitalidade non é un eslogan turístico: é un compromiso ético.
Os galegos fomos inmigrantes. Atacar ao estranxeiro é traizoar o que fomos.
