Esta xornada, tres incendios mantiveron á comunidade en vilo: Monfero (30 hectáreas), Ourol (30 hectáreas máis) e Taboada (40 hectáreas). Tres fogos simultáneos que obrigaron a mobilizar máis de sesenta brigadas, unha decena de helicópteros e un centenar de efectivos. O dispositivo foi titánico. A pregunta é: por que seguimos necesitándoo cada verán?
O mércores 29 de xullo ardeu Monfero. E Ourol. E Taboada. Non é unha excepción nin un pico extraordinario: é o ritmo habitual do verán galego. Cada ano, cando o mercurio sobe e a humidade baixa, o monte arde cunha previsibilidade que xa non debería sorprendernos, pero que cada vez indigna máis. Acostumámonos a que xullo e agosto sexan sinónimo de columnas de fume, helicópteros surcando o ceo e partes oficiais con superficies calcinas.
O máis grave non é que arda o monte. O máis grave é que, un ano despois dos incendios de 2025, moitos damnificados continúan sen cobrar as axudas comprometidas. A Xunta prometeu agilizar os pagos, os concellos reclamaron partidas extraordinarias e o Parlamento aprobou resolucións unánimes. Doce meses despois, os afectados de Maceda e de outras parroquias devastadas o verán pasado seguen esperando. Como escribe o refrán popular: «promesas van, incendios veñen».
O ciclo repítese cunha precisión insultante: arde o monte, despégase un gran dispositivo, controla o lume, prometen axudas e, ao inverno seguinte, ninguén se lembra de quen o perdeu todo. Cando o verán volta, o monte creceu sen xestión, sen franxas de cortalumes, sen limpeza de cuncas, sen plans de prevención que vayan máis aló do papel molhado. Cada ano destínanse millóns á extinción e unha fracción ínfima á prevención estrutural.
A Consellería de Medio Rural mellorou os tempos de resposta. Os medios aéreos, as brigadas helitransportadas, a coordinación entre concellos e a Xunta deram pasos adiante. Pero a prevención segue sendo a materia pendente. Mentres non se invista no monte durante o inverno —desbroce, xestión forestal sostible, camiños, puntos de auga, cortafuegos estratéxicos— estaremos condenados a repetir o mesmo guión cada mes de xullo. E cada vez con máis intensidade, porque o cambio climático non dá tregua.
A Galicia ten unha das taxas de siniestralidade forestal máis altas de Europa. Parte é xeografía e clima. Pero outra parte é abandono rural, falta de planificación e unha administración que sempre chega tarde, cando as chamas xa son visibles. Os incendios de Monfero, Ourol e Taboada son tres exemplos do mesmo patrón: a emerxencia xéstionase con eficacia, a prevención brilla pola súa ausencia.
Non se trata de apagar máis rápido. Trátase de que arda menos. E para iso fai falta un plan integral, orçamento plurianual e vontade política os 365 días do ano, non só cando o fume se divisa dende as ventás das cidades. Os damnificados de 2025 o saben ben: esperar un ano unha axuda non é solidariedade, é abandono.
É hora de tomarse en serio a prevención. O monte galego non pode esperar a que chegue o próximo incendio para que alguén se lembre del. E os que xa o perderon todo merecen algo máis que titulares.
