As denuncias por carreiras ilegais en Ourense multiplicáronse por doce nun só ano. Doce. Non é un erro tipográfico nin unha estatística caprichosa: é a curva dun fenómeno que pasou dunha anécdota nocturna a problema estrutural mentres ninguén miraba. Cando unha cifra se multiplica así, non estamos ante máis delincuentes: estamos ante máis impunidade percibida. E a impunidade, como o asfalto, písase todos os días.
Falemos do que son estas carreiras: grupos que pechan tramos de polígono ou avenida, fan picadas con vehículos preparados, gravan o espectáculo e colganos nas redes para a gloria do algoritmo. O ruído despraza barrios enteiros, o perigo acecha a quen pasa por aí a deshora e a mensaxe de fondo é devastadora: a rúa é de quen a toma. En Ourense, como antes en Vigo ou A Coruña, o fenómeno crece xusto onde a vixilancia nocturna é máis fina.
A resposta institucional adoita chegar en tres actos que xa coñecemos de memoria. Primeiro, minimizar: son rapaces, non pasa nada. Segundo, asombrarse cando a estatística explode, que é xusto onde estamos agora. Terceiro, anunciar dispositivos especiais que se disolven á primeira multa recorrida. O que case nunca chega é o único que funciona: persecución constante e previsible, non ocasional; análise dos vídeos que os propios participantes publican, que son probas que se procesan soas; e resposta penal seria, porque isto non é unha falta de ruído, é un delito contra a seguridade viaria con risco efectivo para a vida.
Hai unha dimensión que molesta recoñecer: estas carreiras non nascen de nada. Crean cultura na esterilla da impunidade e do baleiro. Ourense, como media Galicia, ofrece aos seus mozos poucas alternativas nocturnas e moitos quilómetros de rúa industrial baleira ao caer a noite. Iso non xustifica nada —o que corre ao risco non é un desvalido, é alguén que aposta coa vida dos demais—, pero explica por que o fenómeno arraiga en cidades dormitorio e comarcas sen oferta. Onde non hai nada que facer ás dúas da mañá, o coche é o único ocio con motor.
A parte máis incómoda é tecnolóxica. Os coches de hoxe gravan, miden e xeolocalizan; os organizadores publican as súas hazañas en plataformas que multiplican o seu alcance. A proba está aí, dispoñible, esperando a quen queira usala. Que as denuncias se multiplicaran por doce e as condenas non acompañen esa curva di algo grave: temos máis probas que nunca e menos constancia que nunca en usalas. A policía identifica, o xuíz arquiva, o circuito volve a arrancar o venres seguinte.
O que hai que facer non é un misterio. Dispositivos coordinados entre a Policía Nacional, Local e a Garda Civil con patrullaxe previsible en tramos coñecidos. Tramitación áxil das probas videográficas, coa Fiscalía tratando estes casos pola vía rápida que xa existe. Retirada de vehículos en flagrante, que a lei permite. E en paralelo, sen ironías: ofertas reais de ocio nocturno e espazos legais para quen ama o motor, porque o circuito controlado custa menos que un operativo e salva máis vidas que cen multas.
Unha cidade que dorme co motor de fondo non é unha cidade tolerante: é unha cidade que decidiu non defenderse. Multiplicar por doce as denuncias foi gratis; o caro será explicar por que non fixemos nada cando aínda era barato.
