O Camiño de Santiago como brúxula do rural galego
O Camiño de Santiago volveu batir récords en febreiro. Febreiro, recordemos, é un mes de frío, de chuvia e de días curtos en Galicia. E, con todo, a ruta xacobea rexistrou cifras históricas de afluencia. Non é casualidade. Detrás hai anos de traballo sostido: promoción internacional, mellora de infraestruturas, sinalización, campañas de comunicación que souberon reposicionar a ruta como unha experiencia de todo o ano. O resultado é que aldeas como Sarria, Portomarín, Arzúa ou Pedrafita do Cebreiro mantén hoxe actividade hostelaria e comercial en meses que antes eran sinónimo de peche. O Camiño converteuse, sen facer ruído, na política de cohesión territorial máis efectiva de Galicia.
Por que non aplicamos as mesmas ferramentas ao resto do rural galego? O IV Foro Rural Sustentable, clausurado en O Castro de Caldelas, presentou propostas interesantes —emprendemento verde, dixitalización agroganadeira, aldeas intelixentes— pero todo iso xa o dicimos en foros anteriores. O que o rural necesita non é outro diagnóstico: é unha estratexia a longo prazo con orzamento, calendario e responsables. Exactamente o que tivo o Camiño.
A exposición sobre Cela e Álvarez Blázquez no Liceo de Ourense engade un matiz necesario: o rural é tamén cultura. Non podemos falar de repoblación se só falamos de produción. A literatura galega, a investigación histórica, as cartas inéditas do Nobel e o escritor ourensano non son un adorno: son a alma dun territorio que ten unha identidade cultural propia, diferenciada, valiosa. E iso tamén xera economía, atrae visitantes e fixa poboación.
As catro pontevedresas que pasaron da inspección marítima ás finais de Mrs. +30 ensínannos outra lección: o cambio está protagonizado polas persoas, non polos diagnósticos, os informes ou os foros. Galicia ten talento, ideas e o exemplo exitoso do Camiño. Só falta a vontade de replicalo e pasar das palabras aos feitos.
E está tamén Puerto Rico. A comunidade galega na illa caribeña, unha das máis activas do continente americano, demostra que Galicia non remata nas súas fronteiras administrativas. Durante séculos, os emigrantes levaron consigo a lingua, as tradicións e o vínculo con esta terra. Hoxe, as asociacións de emigrantes manteñen vivo ese legado e o proyectan cara ao futuro mediante a cooperación cultural, o investimento e o orgullo compartido. A diáspora non é unha perda, senón un activo estratéxico que o rural galego pode e debe aproveitar.
O Camiño demostrounos que o cambio é posible se se traballa con visión de longo prazo. O rural galego merece esa mesma ambición.
