O terremoto de La Guaira golpea Marín: tres mortos e nove desaparecidos nunha mesma familia

A distancia que separa as rías de Pontevedra da costa venezolana nunca foi tan cruel como estes días. Unha veciña de Marín, oriunda de Venezuela, atravesa unha pesadilla que ningún ser humano debería coñecer: once familiares seus atopábanse dentro dun dos edificios que o sismo da Guaira reduciu a entullo. Tres deles xa foron localizados sen vida. Os outros nove permanecen desaparecidos baixo os restos.

Quen viviu lonxe dos seus coñece ese vértigo. A impotencia de seguir a traxedia a través dunha pantalla, dunha chamada entrecortada, dun WhatsApp que de repente deixa de dar sinal. Agora multiplíquese iso por once voces silenciadas de golpe. Demasiado dor para unha soa persoa.

Unha comunidade que treme a distancia

Non é necesario ter pisado A Guaira para entender a magnitude do ocorrido. Abonda con camiñar por calquera das localidades da comarca do Morrazo para comprobar ata que punto os lazos entre Galicia e Venezuela son profundos, invisibles e resistentes. Apelidos compartidos, restaurantes que cheiran a arepa tanto como a empanada, conversas nas que o acento caribeño se mestura coa gheada sen que ninguén pareza estranalo. A colonia venezolana en Galicia é enorme, e cada traxedia que sacode o país caribeño reverbera con forza especial en pobos como Marín, Bueu ou Cangas.

Nesta ocasión, o sismo pasou factura directa. A veciña afectada relata coa voz crebada o que están vivindo os seus familiares: o edificio onde se atopaba boa parte da súa familia desplomouse como un castelo de naipes. Once persoas dentro. Tres corpos xa recuperados. Nove vidas no limbo. As cifras falan por si soas.

O peso de agardar desde o outro lado do océano

Poucas veces a xeografía resulta tan cruel. Desde Marín, co Atlántico de por medio, as horas convértense en abismos. Cada minuto que pasa sen novas é un buraco negro que o devora todo. As labores de rescate avanzan á velocidade que permiten os entullos, nin máis rápida nin máis lenta do que dita a realidade sobre o terreo. Mentres tanto, aquí, nunha localidade costeira afeita a mirar cara ao mar, alguén agarda co teléfono na man.

Convén recordar que o que vive esta familia non é un caso illado. A diáspora venezolana é unha das máis extensas de Iberoamérica. E en Galicia, especialmente, as raíces son dobres: moitos galegos emigraron a Venezuela nos anos do desenvolvementismo e regresaron décadas despois; moitos venezolanos, á súa vez, fixeron de Galicia o seu fogar nos últimos anos. Ese vaivén histórico fai que cada catástrofe se viva como propia, sen necesidade de que medie o sangue.

O silencio que deixan os desaparecidos

Difícil de imaxinar o estado mental de quen sabe que nove dos seus poderían estar agora mesmo baixo toneladas de formigón. A espera entre a esperanza e a resignación é, quizais, o espazo máis cruel que existe. Non hai certezas. Só un silencio espeso que se creba de cando en vez con algunha chamada que non trae a nova que se desexa.

A ninguén se lle escapa que os terremotos non avisan. Tampouco discriminan. Caen sobre edificios ben construídos e sobre estruturas precarias coa mesma furia cega. O da Guaira destapou, unha vez máis, a vulnerabilidade de tantas zonas sísmicas onde a normativa urbanística e a realidade do terreo manteñen unha relación cando menos tensa. Cada edificio derrubado é unha pregunta incómoda: podíase evitar?