A última edición do informe PISA trae malas noticias a medio camiño. O rendemento educativo baixa de forma xeneralizada a nivel internacional e Galicia non logrou escapar desa tendencia. Pero hai un pero, e non é pequeno: a comunidade mantense entre as que mellores resultados rexistran de España, con Ciencias e Matemáticas por riba das medias española, europea e da OCDE, e destaca especialmente pola equidade do seu sistema educativo.
Un descenso que non distingue fronteiras
Ninguén debería sorprenderse do baixón. PISA confirma un descenso xeneralizado do rendemento a escala internacional, unha caída que afecta aos sistemas educativos de medio mundo e que os expertos levan anos relacionando cos efectos da pandemia sobre a escolarización, entre outros factores. Galicia, que historicamente ocupou posicións privilexiadas nestas avaliacións, tamén acusa o golpe nas súas puntuacións respecto a edicións anteriores.
O certo é que o descenso deixa un sabor agridoce. Por unha banda, confirma que o problema non é local senón estrutural, e que nin sequera os sistemas mellor considerados se librarón. Por outra, a comunidade galega consegue que a caída non lle pase factura na súa posición relativa: segue na zona alta do panorama educativo estatal, un detalle que di moito da solidez do modelo.
Ciencias e Matemáticas, por riba das medias de referencia
Con cómpre fixarse nas competencias concretas. Ciencias e Matemáticas, dúas das tres áreas que avalia PISA xunto coa comprensión lectora, mantense en Galicia por riba de tres referencias de peso: a media española, a europea e a dos países da OCDE. Non é un dato menor. Manterse sobre esas tres barreiras simultaneamente en pleno descenso xeral do rendemento esixe un nivel de consistencia que poucos sistemas poden presumir.
Esas dúas áreas funcionan, ademais, como o mellor indicador da capacidade dun sistema para preparar ao seu alumnado en materias con proxección profesional directa. Que a comunidade aguante neses terreo mentres outros retroceden suxeire que o modelo galego, aínda que tocado pola tendencia internacional, conserva músculo.
A equidade, o sinal de identidade do sistema galego
Poucas veces se valora tanto o que non se ve. Galicia destaca especialmente pola equidade do seu sistema educativo, é dicir, porque o resultado dun estudante dependa pouco da súa orixe social ou familiar. Nun ranking que adoita premiar o rendemento bruto, este indicador mide outra cousa: ata que punto a escola compensa desigualdades no canto de amplificalas.
A ninguén se lle escapa que esta é, probablemente, a cualidade máis difícil de construir e a máis fácil de perder. Un sistema equitativo implica que un alumno dunha comarca rural e outro dun contorno urbano privilexiado teñan oportunidades comparables, algo especialmente relevante nunha comunidade cunha xeografía dispersa e unha rede de centros pequenos que foi historicamente custosa de manter.
Lectura para o futuro
A foto que deixa esta edición de PISA é a dun sistema que resiste máis do que cae. Baixa en puntuación absoluta, como case todos, pero conserva a posición na cabeza do estado, supera as medias de referencia en dúas competencias clave e presume dunha equidade que outros envexan. Demasiado cedo para cantar vitoria; demasiado cedo tamén para o pesimismo.
Compartir esta nova
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña