O laboratorio municipal de Vigo, que durante máis dun século controlou a calidade da auga da cidade, xa non dá para máis. O Concello recoñeceu oficialmente que a súa plantilla é insuficiente para asumir as análises de auga de consumo, augas residuais e zonas de baño, e puxo en marcha un concurso público para externalizar de forma definitiva este traballo. A factura: 360.000 euros en dous anos.
De sete traballadores a dous
As cifras falan por si sós. Fai unha década, o laboratorio contaba con sete empregados. Hoxe quedan dous: unha analista e unha inspectora colaboradora. Houbo un terceiro posto, ocupado por un funcionario, que quedou vacante trala súa xubilación e nunca foi cuberto. Demasiado tempo mirando cara a outro lado.
No é unha caída repentina, senón un goteo. Tras anos de actividade baixo mínimos e de decisións que levaron o servizo ao bordo do peche, a documentación oficial do propio Concello admite agora que o persoal dispoñible é «totalmente insuficiente». Que sexa o propio Concello quen o diga nun pregón de contratación di moito do punto de partida.
Fontes sen garantías e equipos obsoletos
A situación viña arrastrándose máis do que conviría recordar con tranquilidade. O laboratorio elaboraba tradicionalmente un mapa das fontes públicas da cidade, distinguindo as que subministraban auga apta para o consumo das que non ofrecían garantías, como a coñecida fonte de Fenosa, en Teis, onde o propio cartel advirte de que a auga non é potable. Nos últimos anos, moitos deses puntos quedaban simplemente sen analizar.
Á falta de brazos súmase a falta de ferramentas. Un informe do servizo de Medio Ambiente recoñece que o equipamento técnico precisa unha renovación. Un recurso creado en 1902, con máis dun século de historia ás súas costas, malvive con dúas persoas e maquinaria envellecida. Non parece casualidade que o paso seguinte fose sacar o servizo enteiro a licitación.
Do servizo público ao contrato externo
O concurso, recollido en pregóns oficiais, prevé abonar 360.000 euros á empresa que asuma as analíticas durante os próximos dous anos. O que antes se facía con medios propios pasará a facturarse. Quen defenden a externalización apuntan a que é a única saída realista coa plantilla actual; os críticos ven nesta secuencia un patrón coñecido: desatender un servizo público ata facelo inviable e logo argüir o seu deterioro para privatizalo.
A ninguén se lle escapa o custo dobre desta dinámica. Por unha banda, o económico: 360.000 euros que se destinan a un contrato externo mentres tres prazas de persoal suporían, a longo prazo, un prezo menor. Por outra, o de coñecemento: os técnicos municipais que durante xeracións coñeceron cada fonte e cada esquina da rede hídrica viguesa non se substitúen cunha factura de dous anos.
O que está en xogo
O control da calidade da auga non é un asunto menor. Afecta ao consumo diario da poboación, á vixilancia das zonas de baño e ao tratamento de augas residuais, tres frentes con implicacións directas para a saúde pública. Que Vigo, unha das cidades máis grandes de Galicia, dependese dun laboratorio con dous empregados era unha anomalía; que acabe dependendo dunha empresa privada suscita novas preguntas sobre transparencia, axilidade e quen responde cando algo falla.
Quedará por ver se o novo contrato chega acompañado dun plan de reinversión no laboratorio municipal ou se esta externalización definitiva pecha, de feito, un servizo con 124 anos de historia. A cidadanía merece saber quen analiza a auga que bebe e con que criterios. O certo é que Vigo ten agora a oportunidade de redeseñar o control da súa auga desde cero, pero tamén o risco de perder para sempre unha capacidade técnica que custou máis dun século construír. ¿Valía a pena deixala
