Un equipo do Grupo Español de Cancro de Pulmón (GECP) detectou no sangue unha pegada inmunitaria capaz de anticipar a resposta á quimio‑inmunoterapia administrada antes da intervención cirúrxica en pacientes con cancro de pulmón non microcítico. O estudo, cuxos resultados se publicaron en marzo de 2026 na revista Clinical Cancer Research, analiza por que algúns enfermos melloran de forma notable tras o tratamento e outros non. A investigación baseouse en mostras tumorais e sanguíneas obtidas en ensaios clínicos realizados en España co obxectivo de perfeccionar a selección de pacientes candidatos á terapia combinada. O achado sitúa aos linfocitos B e ás estruturas linfoides terciarias como claves para predicir eficacia e evitar tratamentos innecesarios.
Os autores revisaron material de 123 pacientes incluídos nos ensaios NADIM e NADIM II, promovidos polo GECP para avaliar a quimio‑inmunoterapia neoadxuvante, é dicir, administrada antes da intervención cirúrxica. O traballo examina a organización, diversidade e grao de activación dos linfocitos B tanto no microambiente tumoral como no sangue periférico. Segundo os investigadores, a combinación de quimioterapia con inmunoterapia potencia a activación de respostas inmunitarias locais que poden detectarse tamén no torrente sanguíneo. Esa correlación entre tumor e sangue é a que abre a porta a biomarcadores menos invasivos e máis prácticos para a clínica.
No seo do tumor, o estudio pon o foco nas chamadas estruturas linfoides terciarias (TLS), pequenos núcleos organizados de células inmunitarias que funcionan como centros locais de resposta. As TLS máis maduras e funcionais asociáronse cunha resposta patolóxica completa tras a quimio‑inmunoterapia, é dicir, coa desaparición completa do tumor na peza cirúrxica. Para o coinvestigador principal, Alberto Cruz, oncólogo do Instituto de Investigación Sanitaria Puerta de Hierro, non basta con que as células inmunitarias estean presentes: «é a calidade e a organización desa resposta a que determina a eficacia», resumen os autores ao explicar as súas conclusións.
Ademais das mostras tumorais, os científicos observaron que os pacientes con mellor resultado amosaban no sangue linfocitos B máis maduros e funcionais, capaces de producir anticorpos e coordinar a resposta inmunitaria. Ese patrón circulante podería converterse nun biomarcador predictivo que, segundo os investigadores, supera aos indicadores clásicos empregados hoxe en día, como a expresión de PD‑L1 ou a carga mutacional tumoral. A vantaxe práctica sería poder avaliar a probabilidade de resposta antes de submeter ao paciente a un tratamento intensivo, o que podería reducir toxicidade e custos.
Abre a porta a tratamentos máis personalizados
A investigadora posdoutoral do Hospital Puerta de Hierro Belén Sierra subliña que medir a actividade dos linfocitos B e a presenza de TLS podería transformarse nunha ferramenta clave para seleccionar quen se beneficiará da quimio‑inmunoterapia neoadxuvante. Os responsables do estudo plantexan que, con probas sanguíneas validadas, facilitaríase a toma de decisións na consulta e evitaríase expor a pacientes a tratamentos con escasa probabilidade de resposta. Non obstante, insisten na necesidade de ensaios prospectivos que confirmen a utilidade clínica destes biomarcadores en poboacións máis amplas.
Os ensaios NADIM e NADIM II foron pioneiros en España ao avaliar a administración conxunta de quimioterapia e inhibidores do punto de control inmunitario antes da intervención cirúrxica en tumores de pulmón non microcítico. Estes estudos xeraron xa evidencia de que a estratexia pode aumentar as taxas de resposta patolóxica e de supervivencia en determinados subgrupos de pacientes. A análise do GECP engade unha capa molecular e celular que axuda a
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.