A cidade que vén choca coa cidade que se deteriora: o interrogante da antiga estación de Lugo

Ás veces a cidadanía adiantase ás administracións. Algo así ocorre no contorno ferroviario antigo de Lugo, onde quen vive na zona leva tempo preguntándose que destino agarda a un conxunto de edificios que, durante décadas, foron o pulso cotián do barrio. A apertura inminente da nova estación intermodal debería ser unha boa noticia para toda a área, pero tamén deixou ao descuberto un baleiro incómodo: ninguén explicou aínda que se fará co que queda atrás.

O desequilibrio resulta chamativo. Mentres a cidade se prepara para estrear unha infraestrutura que cambiará a súa conectividade, a poucos metros sobreviven instalacións ferroviarias históricas —entre elas a propia vella estación, unha antiga casa de garda e unha nave de almacenamento sen actividade— que permanecen sen función asignada e cun estado de conservación que os veciños non consideran digno dunha zona con tanto potencial.

Un baleiro de proxecto, non só de mantemento

O problema, como sinalaron formacións como Esquerda Unida, non é unicamente estético. É de planificación. Ás portas dunha inauguración tan esperada, a ausencia dun plan definido para estes tres inmobles abre a porta a un escenario que xa se viu noutras cidades: que a deterioración avance ata que a rehabilitación resulte tan custosa que directamente se descarte. Canto patrimonio ferroviario se perdeu en España por agardar demasiado?

A experiencia doutros territorios ofrece pistas do que podería facerse. Antigas estacións e naves ferroviarias foron reconvertidas en centros culturais, equipamentos municipais, espazos de emprendemento ou usos mixtos que devolveron vida a barrios enteiros. Pero todas esas operacións compartiron un ingrediente que aquí, por agora, brilla pola súa ausencia: unha decisión administrativa previa, pública e con calendario.

A voz do barrio

Os residentes insisten en duas cousas concretas. A primeira, que se concrete o futuro destes espazos antes de que o paso do tempo agrave o seu estado. A segunda, que se evite que unhas dependencias que formaron parte da identidade do barrio acaben como un lastre xusto cando a zona está chamada a transformarse. Non piden, no fondo, nada extraordinario: piden que a planificación acompañe o investimento.

A coincidencia entre a preocupación veciñal e a crítica política debería ser, en teoría, un acicate para as administracións con competencias na materia. Cando quen habita un lugar e quen exercen de oposición apuntan na mesma dirección, a pregunta que xorde de forma case automática é que está agardando quen ten a capacidade de decidir.

Unha oportunidade que expira

Hai unha ventá temporal que non é infinita. A chegada da intermodal concentrará atención, investimento e tránsito nesta parte da cidade. Aproveitar ese impulso para dar uso aos edificios históricos do ferrocarril sería a forma natural de que a transformación beneficiase a todo o contorno e non só á nova infraestrutura. Desperdicialo significaría condenar a eses inmobres a anos máis de incerteza, co custo social e económico que iso conleva.

A conclusión é sinxela: Lugo ten sobre a mesa unha oportunidade de reurbanización pouco frecuente, e a historia recente das antigas instalacións ferroviarias demostra que os proxectos que se pospoñen tenden a encarecerse e a perder apoios. Definir un destino para a vella estación, a casa de garda e a nave de almacenamento non é un luxo; é a metade pendente dunha transformación que xa está en marcha. Quedarse a medias sería, sinxelamente, un mal negocio para a cidade.