Os gastos esenciais devoran máis de 1.204,5 euros ao mes en Galicia e apertan as economías domésticas

Manter un fogar en Galicia custa de media 1.204,5 euros ao mes, segundo o último barómetro sobre o custo dos gastos básicos. Esa cifra —un 12,7% máis que en 2024— equivale xa ao 42% dos ingresos familiares medios e sitúase moi próxima ao salario mínimo interprofesional, que en 2025 alcanzou os 1.381 euros brutos en 12 pagas. O resultado é que moitas familias perden o marxe para aforrar ou afrontar imprevistos, e os fogares máis precarizados —mileuristas que viven sós, traballadores temporais— teñen cada vez menos opcións.

Como se compón a factura que asfixia ás familias

A factura doméstica non se disparou por un único motivo; é a suma de varios incrementos mantidos no tempo. O capítulo que máis subiu é a cesta da compra: en Galicia a alimentación absorbe unha media de 467 euros ao mes, tras un encarecemento anual do 15,7% e unha subida acumulada superior ao 30% en cinco anos. A iso únese o encarecemento da vivenda e uns subministracións que xa superan os niveis prepandemia.

Analizando a vivenda, o barómetro sinala que o custo combinado de hipoteca e aluguer promedia 547 euros mensuais na comunidade. Dentro dese promedio, a hipoteca rolda os 611 euros e o aluguer sitúase arredor dos 500 euros. A enerxía, pola súa banda —luz, gas e carburantes—, supuxo unha media de 191 euros en 2025, un 8,6% máis que o ano anterior. É dicir: a suma destes tres bloques deixa pouco respiro en case calquera peto.

A presión se sente de forma diferenciada. Nos núcleos urbanos costeiros, onde a demanda de vivenda aumenta en tempada turística, o prezo do aluguer castiga con forza aos mozos e traballadores temporais. No rural, a suba dos carburantes e os custos de loxística encarecen produtos que, a pesar do seu orixe próximo, non resultan inmunes ao aumento de custos. E en fogares monoparentais ou con salarios baixos, a relación entre ingresos e gastos esenciais atravesa cada mes unha liña vermella.

«Con un salario de mileurista apenas me chega para os imprevistos; cada vez compro menos fresco e máis marca branca», conta unha veciña de Vigo que traballa no sector dos servizos.

Recortes silenciosos: menos frescos, máis marca branca

A resposta doméstica fronte a esta torre de prezos está a ser maioritariamente pragmática e sutil. En lugar de renunciar a servizos ou melloras do fogar, as familias axustan a cesta cotiá: aumenta a penetración de marcas brancas, redúcense as compras de frescos e priorízanse produtos de maior duración. Non é unha elección caprichosa senón unha estratexia de supervivencia que se repite dende a crise de 2008 e durante a pandemia, adaptada agora a outra rolda de inflación.

Nos supermercados e mercados municipais xa se nota o cambio de hábitos: máis formatos económicos, promocións en liña de cestas básicas e unha maior procura de alternativas locais que compitan en prezo. Non obstante, esa transición ten custos ocultos: menos consumo de produtos frescos afecta os hábitos dietéticos e ás cadeas locais de valor; optar por produtos procesados ou de baixo custo pode ter un efecto negativo na saúde a medio prazo.

Ademais, o acceso á vivenda segue lastrando a capacidade de recuperación das familias. A nova oferta residencial ten prezos notablemente máis altos que a de segunda man —case un 42% máis segundo datos recentes—, o que reforza a fenda entre quen se poden permitir mercar e o resto que depende do mercado do aluguer.