Manter un fogar en Galicia custa de media 1.204,5 euros ao mes, segundo o último barómetro sobre o custo dos gastos básicos. Esa cifra —un 12,7% máis que en 2024— equivale xa ao 42% dos ingresos familiares medios e sitúase moi próxima ao salario mínimo interprofesional, que en 2025 alcanzou os 1.381 euros brutos en 12 pagas. O resultado é que moitas familias pierden o margen para aforrar ou afrontar imprevistos, e os fogares máis precarizados —mileuristas que viven sós, traballadores temporais— teñen cada vez menos opcións.
Como se compón a factura que asfixia ás familias
A factura doméstica non se disparou por un único motivo; é a suma de varios incrementos mantidos no tempo. O capítulo que máis subiu é a cesta da compra: en Galicia a alimentación absorbe unha media de 467 euros ao mes, tras un encarecemento anual do 15,7% e unha subida acumulada superior ao 30% en cinco anos. A isto únese o encarecemento da vivenda e uns subministros que xa superan os niveis prepandemia.
Analizando a vivenda, o barómetro sinala que o custo combinado de hipoteca e aluguer promedia 547 euros mensuais na comunidade. Dentro dese promedio, a hipoteca ronda os 611 euros e o aluguer sitúase arredor dos 500 euros. A enerxía, por súa parte —luz, gas e carburantes—, supuxo unha media de 191 euros en 2025, un 8,6% máis que o ano anterior. É dicir: a suma destes tres bloques deixa pouco respiro en case calquera bolso.
A presión séntese de forma diferenciada. Nos núcleos urbanos costeiros, onde a demanda de vivenda aumenta na tempada turística, o prezo do aluguer castiga con forza a xuvenes e traballadores temporais. No rural, o aumento dos carburantes e dos custos de loxística encarecen produtos que, a pesar da súa orixe próxima, non son inmunes ao alza dos custos. E nas casas monoparentais ou con salarios baixos, a relación entre ingreso e gastos esenciales cruza cada mes unha liña vermella.
«Con un salario de mileurista apenas me queda para os imprevistos; cada vez compro menos fresco e máis marca branca», conta unha veciña de Vigo que traballa no sector servizos.
Recortes silenciosos: menos fresco, máis marca branca
A resposta doméstica fronte a esta tormenta de prezos está a ser maioritariamente pragmática e sutil. En lugar de renunciar a servizos ou melloras do fogar, as familias axustan a cesta cotiá: aumenta a penetración de marcas brancas, reducen as compras de fresco e priorizan produtos de maior duración. Non é unha elección caprichosa senón unha estratexia de supervivencia que se repite dende a crise de 2008 e durante a pandemia, adaptada agora a outra rolda de inflación.
Nos supermercados e nos mercados municipais xa se nota o cambio de hábitos: máis formatos económicos, promocións en liña de caixas básicas e unha maior procura de alternativas locais que compitan no prezo. Con todo, esa transición ten custos ocultos: menos consumo de produtos frescos afecta aos hábitos dietéticos e ás cadeas locais de valor; optar por produtos procesados ou de baixo custo pode ter un efecto negativo na saúde a medio prazo.
Ademais, o acceso á vivenda segue lastrando a capacidade de recuperación das familias. A nova oferta residencial ten prezos notablemente máis altos que os de segunda man —cerca dun 42% máis segundo datos recentes—, o que reforta a brecha entre os que poden permitirse comprar e o resto que depende do mercado do alugueiro.
Repercusións e que esperar nos próximos meses
O panorama debuxa efectos en varios frontes. A curto prazo, a contracción do consumo en produtos non essenciais pode frear a actividade de comercios e servizos locais, o que á súa vez presiona o emprego. A medio prazo, sen políticas que impulsen salarios reais ou incentiven a vivenda asequible, aumentará a vulnerabilidade social. En Galicia, as medidas autonómicas de apoio enerxético e axudas ao alugueiro mitigaron impactos puntuais, pero as cifras do barómetro deixan claro que non son suficientes.
A volatilidade internacional engade outra capa de risco. O recente aumento da tensión no Oriente Medio ameaza empurrar cara arriba os prezos da enerxía e das materias primas, o que podería trasladarse de novo á cesta da compra e aos custos do transporte. Por iso as solucións requiren combinar medidas sociais inmediatas —bonos, axudas directas, subministracións con tarifa social— con políticas de calado: impulso á vivenda pública, promoción de modelos enerxéticos máis estables e apoio á produción alimentaria local para acortar cadeas de subministración.
Se non se actúa con celeridade, a lóxica suxire que a capacidade de aforro das familias seguirá erosionándose. Non é só unha cuestión económica senón tamén política: a sustentabilidade do sistema social e a cohesión territorial dependen de que o aumento dos prezos non se converta nun estado crónico para amplos sectores. En Galicia, como noutros territorios, a receita pasa por combinar pragmatismo municipal e autonómico con medidas estatais que reforcen ingresos e reduzan custos estruturais.
A contabilidade doméstica fala claro: a fronteira entre chegar a fin de mes e caer na precariedade está máis cerca do que moitos crían. Ante a falta dun alivio inmediato e sostido, as familias continuarán axustando o cotián, e a economía rexional poderá notar as consecuencias nos próximos trimestres.
Pódete interesar:
