Ourense espertou esta semana cunha sensación amarga: non son só roubos illados de metal, senón un saqueo continuado do patrimonio íntimo das comunidades. Na madrugada do luns 16 de marzo foron sustraídas 34 imaxes de crucifixos no camposanto de San Breixo, en Celanova, e contabilizar máis de 60 figuras en apenas once días se se suman os furtos denunciados nos cemiterios de Santa María de Fechas e San Xoán de Viveiro —tamén en Celanova—, o de Marabillas en Cartelle e o de San Eusebio en Coles. Veciños, familiares e autoridades locais coinciden en que desapareceu algo máis que chatarra: roubouse parte da memoria colectiva.
A última vaga: noites de saqueo e familias atordoadas
Foi un veciño quen, ao asomarse ao camposanto de San Breixo pola mañá, comprobou que as lápidas quedaran espidas. As placas de metal onde antaño repousaban pequenas imaxes do Cristo para custodiar as tumbas apareceron arrincadas e nalgúns casos mutiladas. «Un pensa na violencia urbana, nos roubos aos negocios, pero ver así as sepulturas déixache sen palabras», afirmou unha muller maior que acude cada domingo a visitar ao seu marido, segundo fontes próximas á localidade.
Os datos achegados polos afectados permiten trazar un patrón: os furtos están producíndose de noite e en áreas despoboadas do rural ourensán, o que facilita a acción dos ladróns e complica a detección rápida. Non é a primeira vez que a provincia sofre sustraccións de metal; hai anos rexistráronse múltiples roubos de cableado telefónico e até da sinalización das vías do tren. A novidade, e o que máis indigna, é que agora o obxectivo son as figuras relixiosas que acompañan os falecidos nas súas sepulturas.
En moitos pobos a falta de iluminación, o escaso número de efectivos policiais e o descenso de poboación —cos seus residentes maiores que a miúdo non poden vixiar as necrópoles— son factores que os propios veciños relacionan con esta escalada. Á falta de confirmación oficial sobre a autoría, medra a hipótese de bandas organizadas dedicadas á sustracción de metais para a súa posterior venda como chatarra, que operan con horarios e rutas moi definidos.
Cando un político rouba é un corrupto; cando un toxicómano rouba é un adicto; cando un banqueiro rouba é un usureiro, pero roubar o cristo das lápidas de San Breixo é saquear a nosa memoria.
Un problema que enlaza coa economía do metal e a despoboación
O mercado do cobre e doutros metais non é alleo ao que ocorre en Ourense. Os prezos internacionais e a existencia de receptadores locais ou redes que cruzan provincias converten pezas pequenas pero numerosas en botín lucrativo. Aínda que unha imaxe de crucifixo non pese tanto como un cable de alta tensión, o volume acumulado e a facilidade para a súa venda fan rendible o expolio.
Pero o factor económico non explica todo. A xeografía e a historia desta parte de Galicia axudan a comprender a dimensión simbólica do delito. En municipios como Celanova, co seu mosteiro de San Salvador e un tecido cultural moi presente, as sepulturas forman parte da paisaxe emocional das familias. Quitar unha imaxe non é só roubar metal; é alterar un rito, unha forma de lembrar. Iso explica a contundente reacción dalgúns veciños e de asociacións locais, que pediron medidas extraordinarias.
Os concellos afectados, con orzamentos axustados e responsabilidades repartidas, propoñen solucións inmediatas que van desde a instalación de cámaras puntuais e mellores pechamentos ata a colocación de réplicas menos valiosas nas lápidas. A experiencia noutros municipios demostra que as réplicas de resina ou ferro pintado reducen o interese do ladrón, aínda non s
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.