Ourense vive unha ola de expolios que combina saqueo económico e dano simbólico: a noite do 16 de marzo foron sustraídas 34 figuras —maioritariamente crucifixos— no camposanto de San Breixo, en Celanova, e, sumando outros roubos en cemiterios próximos, xa se superan os 60 obxectos en apenas once días. Os roubos non só son furtos de metal; apuntan a unha perda colectiva que golpea ás familias e á historia local.
A noite na que desapareceron os cristiños
Foi na madrugada do luns cando, segundo fontes próximas á investigación, varios sepulcros do cemiterio de San Breixo amaneceron sen as figuras que gardaban as lápidas. Os familiares que baixaron a visitar aos seus defuntos atopáronse con ocos onde antes había cruces e pequenas esculturas de bronce ou cobre. A alarma social medrou con rapidez: non se trataba dunha desaparición illada, senón do elo máis visible dunha cadea de furtos que comezara días atrás noutros concellos da provincia.
En apenas once días contabilízanse sustraccións nos cemiterios de Santa María de Fechas e San Xoán de Viveiro —tamén no entorno de Celanova—, no de Marabillas, en Cartelle, e no de San Eusebio, en Coles. Agardando a confirmación oficial sobre a autoría, a investigación apunta a un modus operandi consistente: actuación nocturna, desprazamento en vehículos para cargar pezas metálicas e selección de material doado de desmontar e comercializar en chatarrerías.
O fenómeno lembra outros episodios recentes en Galicia: o roubo de cobre en sinais ferroviarias ou en cableado de telecomunicacións que deixou municipios enteiros incomunicados. Aquí, con todo, a dimensión simbólica engade unha intensidade particular. Non é o mesmo levar un fío de cobre que desprender o Cristo da lápida dunha avoa ou dun veciño cuxa memoria familiar está inscrita nese bronce desde hai xeracións.
Unha práctica asentada e as súas causas
Non é a primeira vez que as pezas metálicas dos cemiterios se converten en obxectivo. A suba e baixada do prezo do cobre no mercado internacional condiciona a actividade de pequenas redes locais que se dedican a recoller chatarra e, cando aumenta a rendibilidade, amplían o seu radio de acción ata lugares que antaño parecían intocables. En Ourense, ademais, existe unha xeografía propicia: cemiterios rurais con escasa vixilancia e camiños de acceso que facilitan a fuxida.
Fontes municipais consultadas en varios concellos da comarca confirman a falta de recursos humanos para vixiar todos os camposantos e subliñan que moitas necrópoles conservan pezas do século XIX e principios do XX que, ademais de valor material, posúen valor histórico e artístico. Nesas lápidas quedan inscritas rutas de emigración, apelidos familiares e recordos da Guerra Civil; cando se sustrae un Cristo de bronce non só desaparece metal, senón un testemuño da memoria local.
A presenza de bandas organizadas non pode descartarse, segundo axentes que seguen a pista das vendas en centros de reciclaxe. A lexislación esixe identificación e trazabilidade na compra de metais, pero na práctica persisten canles informais. Os investigadores barallan a posibilidade de que quen cometen estes roubos actúen por encarga, guiados polo coñecemento de que pezas son máis lucrativas e máis fáciles de pasar no mercado negro.
Repercusións locais e medidas en estudo
O impacto emocional é inmediato. Veciños de Celanova contan rabia e impotencia ao ver as tumbas dos seus familiares desprovistas das figuras que levaban alí tantos anos. “Non é só diñeiro; é a nosa historia”, repiten en conversacións.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.