Padrón: 60 hectáreas arrasadas polo lume en plena onda de calor

O intenso cheiro a queimado que desde media tarde deste venres se estende pola comarca do Sar volveu ser o sinal máis evidente dun drama estrutural que o rural galego non logra conxurar. O lume declarado na parroquia de Herbón, no concello de Padrón, puxo a proba a capacidade de resposta dos efectivos contra incendios nunha xornada onde as temperaturas inusualmente altas para un mes de xuño convertiron o monte nun polvorín.

A calor extrema como pano de fondo

Este novo incendio forestal non pode entenderse sen o contexto meteorolóxico que o envolve. A Xunta de Galicia ten activado o nivel máximo de alerta, o vermello, por episodio de calor na zona isoclimática do Interior de Pontevedra, unha área directamente limítrofe coa comarca padronesa. A este súmanse os niveis laranxa no Noroeste e o Interior da provincia da Coruña, configurando un mapa de risco que abarca boa parte da comunidade. As condicións, con termómetros moi por enriba do habitual e unha humidade relativa mínima, crearon o escenario perfecto para que calquera foco se expanda sen control. A pregunta que flota no ar é se aínda se depende de máis da reacción e de máis pouco da prevención activa na xestión do monte.

Desaloxo preventivo e dificultades orográficas

A medida que a tarde avanzaba, a magnitude do suceso confirmábase: a superficie queimada roldaba as sesenta hectáreas, o que obrigou a tomar medidas drásticas para protexer a poboación. A máis inmediata foi o desaloxo dunha vivenda ocupada por tres persoas, unha decisión que desde o goberno local se cualificou como puramente preventiva e coa esperanza de que fose temporal. A columna de fume, perfectamente visible desde os arredores da capital galega, ofrecía unha imaxe impactante, pero o verdadeiro desafío librábase no terreo.

O principal quebradeiro de cabeza para os equipos de extinción foi, unha vez máis, a complicada orografía do val de Herbón. A pesar do despregamento dun amplo dispositivo que combina medios aéreos e terrestres —ata catro helicópteros e dous avións de carga en terra traballando desde o ar, apoiados por seis motobombas e unha decena de brigadas forestais no chan—, a pendente do terreo e a densidade da vexetación dificultan enormemente o acceso. Dez axentes forestais, un técnico e unha pa mecánica completan un operativo que loita contra reloxo para pechar o perímetro e evitar que as lapas salten os cortalumes.

O debate pendente: prevención fronte a extinción

Máis alá dos datos da xornada, o incendio de Herbón reabre unha ferida que Galicia se resiste a pechar. Invístense ingentes recursos en apagar o lume, pero a xestión do territorio segue sendo a materia pendente. O abandono das terras, a falta de limpeza nos montes e a proliferación de especies pirófitas converten a paisaxe rural nun combustible case perfecto. Mentres este problema de fondo non se aborde con seriedade e continuidade, calquera chispa —xa sexa provocada ou accidental— terá o potencial de desencadear unha catástrofe.

Nun contexto de emerxencia climática, episodios como o de Padrón demostran que a ventá de risco se ampliou. Xa non fai falta esperar ao verán para que o lume devore o monte; unha primavera cálida e seca como a actual pode ser igualmente letal. A sociedade galega observa con inquietude como as temperaturas extremas se normalizan, mentres o debate sobre como xestionar o rural segue estancado na mesma disxuntiva de sempre.

Mentres os reténs continúan traballando na zona para evitar que o lume se reactive, a lección destas sesenta hectáreas queimadas en Padrón é dobremente custosa: ecolóxica e social. Unha familia tivo que abandonar o seu fogar, aínda que sexa por unhas horas. O fume tinguíu o ceo dunha comarca enteira.