Pontevedra enterra o vello colector do Gafos na estación de autobuses

Detrás da estación de autobuses de Pontevedra, onde o río Gafos levaba anos recibindo o que non debía, algo empeza a cambiar. O Concello puxo en marcha as obras para renovar o colector de saneamento que discorre por esa zona, unha tubaxe que xa non daba máis de si. A intervención, que supera os 752.000 euros, promete acabar cos vertidos fecais que periodicamente aparecían no leito fluvial. E non é para menos.

O proxecto, executado pola empresa Veolia —a antiga Viaqua—, contratouse pola vía de emerxencia. Unha decisión que fala por si soa da urxencia do problema. A nova canalización terá o dobre de capacidade que a actual e, o máis importante, sacarase do leito do río para evitar que futuras roturas volvan envelenar o Gafos. O alcalde, Miguel Anxo Fernández Lores, confirmou este luns que os traballos xa comezaron, coa esperanza de que estean listos antes de que cheguen as chuvias fortes do outono. Demasiado tempo esperou xa este pequeno afluente urbano.

De Otero Pedrayo á Avenida da Estación: 360 metros de nova tubaxe

Non é unha obra menor. O trazado do novo colector abranguerá desde a rúa Otero Pedrayo ata a Avenida da Estación, cunha lonxitude total de 360 metros. Ao longo dese percorrido construiranse 16 pozos de rexistro, necesarios para o mantemento futuro da rede. A intervención supón un cambio radical respecto á infraestrutura existente, que levaba décadas instalada dentro do propio leito do Gafos, exposta ás crecidas e á erosión constante da auga.

O certo é que o vello colector se convertera nun problema recorrente. Cada vez que chovía con forza, a tubaxe sufría danos e os vertidos fecais acababan no río. Unha situación que os veciños da zona e os colectivos ecoloxistas, como Vaipolorío, denunciaban unha e outra vez. A nova canalización, ao discorrer fóra do leito fluvial, reduce drasticamente o risco de novas roturas. E non é menor o dato de que duplique a súa capacidade: unha marxe de seguridade que debería evitar colapsos mesmo en episodios de chuvias torrenciais.

Aí está a clave do proxecto. Non se trata só de reparar o que xa non funcionaba, senón de anticiparse aos problemas que o cambio climático trae consigo. As chuvias cada vez máis intensas e concentradas poñen a proba unhas infraestruturas que, en moitos casos, se deseñaron para outra época. Pontevedra, con este movemento, intenta poñerse ao día.

A vía de emerxencia, un síntoma da gravidade

Que o Concello recorrese á contratación por emerxencia non é un detalle burocrático menor. Esta fórmula administrativa resérvase para situacións que non admiten demora, cando o risco para persoas, bens ou o medio ambiente é inminente. Neste caso, os vertidos fecais ao Gafos convertéranse nunha constante difícil de ignorar. Cada nova fuga era un golpe á imaxe dunha cidade que presume do seu modelo urbano e do seu compromiso co medio ambiente.

A decisión de sacar o colector do leito responde, ademais, a unha lóxica de sentido común. Manter unha tubaxe de saneamento dentro dun río é, á longa, unha invitación ao desastre. As crecidas, os arrastres de sedimentos e a propia dinámica fluvial acaban pasando factura. A nova infraestrutura, enterrada na marxe, busca precisamente iso: romper o círculo vicioso de rotura, vertido e reparación urxente que se repetía cada certo tempo.

O orzamento, 752.000 euros, non é unha cifra baladí para unha intervención de 360 metros. Pero quen coñece o terreo sabe que o custo de non facelo sería moito maior. Entre as sancións ambientais, o dano á imaxe da cidade e a perda de calidade de vida na contorna do río, a factura dispararíase. A obra, nese sentido, é un investimento en prevención.