O municipio lucense de Rábade foi escenario este sábado dunha dobre sacudida sísmica nun intervalo de apenas dez horas. O Instituto Xeográfico Nacional (IGN) confirmou a detección de dous movementos telúricos de baixa intensidade, o primeiro durante a madrugada e o segundo xa entrada a tarde. Ambos os dous pasaron practicamente desapercibidos para a poboación, mais non para os sensores da rede de vixilancia sísmica.
O primeiro tremor rexistrouse ás 5.19 horas, cunha magnitude de 1,5 graos na escala de Richter e unha profundidade de 20 quilómetros. Horas despois, ás 15.31 horas, un segundo sismo de magnitude lixeiramente superior —aínda que non precisada nos datos oficiais— volveu axitar o subsolo da localidade. Dous episodios que, a pesar da súa escasa entidade, chaman a atención pola súa proximidade temporal.
Microsismos que apenas se notan
Cómpre recordar que movementos desta magnitude entran dentro do que os expertos denominan microsismos. Son fenómenos que raramente son percibidos polas persoas, a menos que se atopen en repouso absoluto ou en edificios moi silenciosos. Só os equipos sismolóxicos máis sensibles logran captaos. De feito, na madrugada do venres anterior xa se detectara outro microsismo de magnitude 1,6 na mesma zona, o que indica unha certa actividade recorrente no subsolo da comarca.
Non é menor o dato de que estes tremores se produzan nunha área que os especialistas coñecen ben. A provincia de Lugo, e en particular o seu triángulo sísmico, foi obxecto de estudo durante décadas. Alí produciuse hai case trinta anos o denominado «big one» que cambiou a percepción do risco sísmico en Galicia. Aquel terremoto, de magnitude considerable, deixou unha pegada imborrable na memoria colectiva e nos protocolos de protección civil.
O outro tremor: Bandeira tamén se moveu
A actividade sísmica deste sábado non se limitou a Rábade. O IGN tamén detectou outro pequeno sismo na localidade pontevedresa de Bandeira, no termo municipal de Silleda. Ese movemento produciuse tamén durante a madrugada, ás 5.19 horas, cunha magnitude de 1,5 graos e unha profundidade similar, de 20 quilómetros. Dous puntos distintos, mais case á mesma hora. Casualidade? Os sismólogos atribúeno á dinámica habitual dunha rexión con fallas activas.
Galicia non é unha zona de alta sismicidade como o sur peninsular, mais ten os seus propios focos. A provincia de Lugo, co seu triángulo sísmico entre as comarcas de A Mariña, Terra Chá e Lugo capital, acumula un historial de pequenos tremores que os veciños máis veteranos recordan con certa inquedanza. Aí está a clave: non son terremotos devastadores, mais a súa repetición alimenta a necesidade de manter unha vixilancia constante.
Un fenómeno recorrente no norte de Lugo
Os datos do IGN mostran que a zona norte da provincia de Lugo rexistra con certa frecuencia movementos de baixa intensidade. Rábade, precisamente, atópase nunha das áreas onde conflúen varias fallas xeolóxicas. Os expertos levan anos monitorizando esta actividade, que en ocasións se intensifica durante períodos concretos. Este sábado, con dous tremores en menos de doce horas, parece confirmar esa tendencia.
A profundidade de ambos os sismos, 20 quilómetros, é relativamente habitual na zona. A esa distancia da superficie, a enerxía liberada disípase antes de chegar á superficie, o que explica que apenas se note. Con todo, cando a profundidade é menor —por exemplo, a menos de 5 quilómetros— o risco de percepción e de danos estruturais aumenta. Por agora, a natureza preferiu manterse discreta.
O que non se ve, mais séntese nos datos
Detrás destes microsismos hai un traballo de rexistro minucioso. O IGN mantén unha rede de estacións sismolóxicas que captan calquera vibración do terreo, por mínima..
