Sen carné e cunha moto allea: o xuízo que pon o foco na seguridade de peóns e condutores

Quen protexe a quen cando dúas infraccións coinciden na mesma calzada? Esa é, no fondo, a pregunta que subxace a un caso que chegará próximamente aos xulgados de Ourense: un home sen permiso de conducir, acusado de apoderarse temporalmente dunha motocicleta en San Cibrao das Viñas, sentarase no banco troutedo por atropelar con ese vehículo unha muller que camiñaba polo centro da vía.

A fiscalía pide para o acusado 21 meses de multa, a razón de nove euros diarios. As cifras, vistas desde fóra, poden parecer modestas para un feito que combina unha subtracción de uso e un atropelo. Pero a contía da pena non é o único elemento que convén analizar: tamén o é o equilibrio de responsabilidades que o xuízo deberá desenredar.

Un vehículo collido xunto a unha cafetaría

Segundo o relato que se manexa no procedemento, o acusado, que nunca obtivera o permiso de condución, tomou a motocicleta nas inmediacións dun establecemento de hostalaría da localidade ourensá. Con ese vehículo, e sen ningunha habilitación legal para manexalo, acabou embestindo unha transeúnte.

O detalle que complica o cadro é a posición da vítima: a muller camiñaba polo centro da calzada e, segundo consta no escrito de acusación, non levaba elemento reflectante. Un peón que circula pola metade da vía, de noite ou con pouca visibilidade, é un factor de risco que a normativa de tráfico persegue precisamente a través da obriga de usar pezas reflectantes fóra do casco urbano.

Sen acordo: o camiño cara ao xuízo

O asunto chegou este luns á audiencia preliminar, celebrada na Praza número 2 da Sección do Penal do Tribunal de Instancia de Ourense. As partes non acadaron a conformidade, de modo que o litixio seguirá o seu curso e resolverase nun xuízo previsto para as próximas semanas.

Que non haxa conformidade significa que a defensa non acepta os termos propostos, e que será o tribunal, xa en xuízo, quen valore a proba sobre ambos os dous extremos: a subtracción temporal do vehículo e o atropelo. A distinción non é menor. O apoderamento dun vehículo a motor alleo con ánimo de uso temporal ten a súa propia tipificación penal, distinta do roubo con forza ou con violencia, e as penas habituais mídense con multas ou traballos en beneficio da comunidade cando concorren atenuantes ou ausencia de antecedentes.

Dúas condutas improcedentes nunha mesma noite

O caso invita a unha reflexión que vai máis alá do resultado xudicial. Na vía pública conflúen a diario usuarios con obrigas distintas: quen conduce debe contar con permiso e adecuar a súa marcha ás circunstancias; quen camiña debe facelo, sempre que sexa posible, por lugares seguros e facerse visible. Cando un dos dous incumple, o risco multiplícase; cando incumpren os dous, como se alega aquí, o desenlace case parece anunciado.

As estatísticas de sinistralidade viaria en Galicia amosan de forma recorrente que os peóns seguen a ser un dos colectivos máis vulnerables, especialmente en núcleos rurais e semiurbanos onde as agudas escasean e as áreas peonís confúndense coa calzada. San Cibrao das Viñas, polo industrial do contorno da cidade de Ourense, non é alleo a esa realidade: tránsito pesado, itinerarios a pé entre polígonos e núcleos de poboación, e unha iluminación que non sempre acompaña.

A isto súmase o fenómeno da condución sen permiso, que os corpos policiais detectan con regularidade. Quen nunca pasou por unha autoescola non interiorizou nin as normas de prioridade nin as marxes de seguridade respecto dos viandantes, e a súa presenza na calzada constitúe en si mesma un perigo para terceiros.