Dous pacientes cada xornada. Esa é a media coa que traballan os profesionais de Psiquiatría do Hospital Universitario Lucus Augusti cando atenden condutas suicidas en Urgencias: 750 casos ao longo do último ano, unha cifra que non deixa de medrar e que, segundo recoñece a xefa da unidade, se converteu no groso da asistencia urxente de saúde mental en Lugo. Non se trata só de intentos consumados, senón dun amplo espectro que vai desde a ideación suicida ata os xestos autolíticos.
Unha carga que desborda as gardas
O chamativo non é só o número absoluto, senón o peso real que esta problemática supón para o sistema. As condutas suicidas representan ao redor do 30% dos casos que os profesionais de saúde mental atenden en Urgencias. Non obstante, cando se mide en tempo de traballo, a porcentaxe dispara ata o 80% das gardas. A diferenza entre ambos os datos revela algo importante: atender a unha persoa en crise suicida esixe moito máis que unha exploración e unha receita.
Non é comparable, explican desde a unidade, coa atención doutra patoloxía psiquiátrica que se resolve cunha valoración e medicación. Unha conduta suicida require unha dedicación intensiva e prolongada, e iso nótese no ritmo de traballo de cada garda. A cifra fala por si só.
Doce horas de observación e entrevistas familiares
O protocolo habitual, en moitos casos, comeza cunha intoxicación farmacolóxica. O paciente chega ao hospital por esa vía e debe permanecer unhas doce horas en observación antes mesmo de poder ser valorado desde o punto de vista psiquiátrico. A iso súmase un traballo menos visible pero igual de necesario: as entrevistas coa familia para elaborar un plan asistencial que garanta apoio cando a persoa recibe a alta.
Aí aparece un dos grandes lastres do sistema. Cando non existe esa rede familiar que sosteña ao paciente trala alta, os profesionais deben buscar alternativas de derivación, coas dificultades engadidas que iso conleva. O hospital resolve a crise inmediata, pero a continuidade da atención depende de recursos que non sempre están dispoñibles no momento en que se necesitan.
Un problema que medra ano tras ano
Convén recordar que a conduta suicida non é un acto puntual e imprevisto, senón a punta final dun proceso que adoita comezar moito antes, con pensamentos e ideas autolíticas que en moitos casos nunca chegan a Urgencias. Desde a ideación ata o suicidio consumado hai un amplo abano de categorías, e todas elas xeran demanda asistencial. Os datos do Lucus Augusti reflicten que esa demanda aumenta lixeiramente cada ano, lonxe da estabilización que cabería desexar.
O fenómeno non é alleo ao resto da provincia. Non fai tanto, as forzas de seguridade evitaron o suicidio dunha muller en Becerreá, un recordatorio de que esta problemática desborda o ámbito estritamente hospitalario e afecta tamén ás comarcas rurais, onde os recursos de saúde mental son aínda máis escasos. Demasiadas familias lucenses coñecen de preto esta realidade.
A cara menos visible dun problema de saúde pública
Que oito de cada dez horas de garda de Psiquiatría se dediquen a este tipo de patoloxía di moito do punto no que se atopa a saúde mental na provincia. Falar de suicidio segue cargado de tabú, e esa falta de conversa social tradúcese despois en chegadas tardías ao sistema sanitario, cando a crise xa está instalada. Canto antes se detecta a ideación suicida, mellores son as perspectivas de intervención, algo que os propios profesionais levan anos reivindicando.
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña