Violencia e precariedade: cando a tensión polos subministros corta a convivencia

Un episodio nas Pontes pon o foco nos límites da supervivencia urbana

Nun barrio periférico de As Pontes, onde os edificios de alugueiro se reparten entre familias con escasos recursos, un enfrontamento polo acceso á electricidade derivou nunha agresión física. O que podería parecer un altercado illado entre veciños desnuda unha realidade máis profunda: a inseguridade enerxética que atravesa sectores da poboación e que, nalgúns casos, desemboca en conflitos de raíz social.

Un corte de luz que rematou cun coitelo

A semana pasada, un home duns 70 anos foi investigado pola Garda Civil tras un incidente que tivo como escenario unha vivenda neste concello coruñés. O detonante: o propietario do inmoble, acompañado por un electricista, tentou desconectar un subministro que, segundo a súa versión, levaba tempo funcionando de forma irregular. Ao facelo, foi agredido cun coitelo de cociña. A ferida, localizada no brazo, requiriu puntos de sutura e asistencia médica inmediata.

O ataque, malia non revestir gravidade extrema, transcendeu o físico: abriu un debate non escrito sobre ata onde pode chegar a desesperación cando os servizos básicos escasean ou se condicionan. Non se trata de xustificar a violencia, pero si de preguntarse que cadeas de necesidade, illamento e abandono poden levar a unha persoa a reaccionar con tanta intensidade ante a perda da luz.

Entre o dereito de propiedade e o dereito a vivir dignamente

O dono da vivenda, que tamén é propietario doutros inmobles na zona, xustificou a súa actuación argumentando que o subministro fora conectado de forma ilegal e reiterada. Dende ese punto de vista, actúa como defensor do seu patrimonio e das normas. Pero detrás dese acto técnico —cortar un cable— hai unha historia non contada: a dun inquilino que, posiblemente, non puido pagar a factura, que non tivo acceso a alternativas legais ou que vive nunha situación de vulnerabilidade que non admite trámites burocráticos.

Neste punto, o relato bifúrcase. Por un lado, a orde xurídica: ninguén pode allanar unha instalación allea nin apropiarse dun recurso sen autorización. Por outro, unha realidade silenciosa: en pleno século XXI, persoas maiores, familias monoparentais e fogares en risco de exclusión recorren a enganches irregulares non por capricho, senón por necesidade. E cando se lles corta ese fío, non só perden luz: perden calefacción, refrigeración, acceso a información, incluso seguridade.

Que falla cando a tensión explota?

Este tipo de episodios non son novos. En distintos puntos de España rexistráronse casos similares: desafiuzamentos con enganches rotos, pais que rouban para que os seus fillos teñan luz, anciáns que dormen con velas. A diferenza aquí é que, desta vez, a tensión volveuse física. Non foi un desafiuzamento policial, senón un arrebato individual nun contexto de desprotección mutua.

As administracións locais e autonómicas, aínda que avanzan en plans de vivenda pública e axudas enerxéticas, aínda non conseguen alcanzar a todos os afectados. En concellos como As Pontes, cunha historia industrial marcada polo peche da central térmica, a precariedade non é un accidente: é estrutural. E nese contexto, un corte de luz pode non ser só un acto técnico, senón un símbolo de abandono.

Onde queda a mediación?

Ante estes escenarios, a vía xudicial ou policial adoita ser a única visible. Pero que pasou antes? Houbo intentos de diálogo? Existen servizos sociais que interveñan nestes conflitos entre propietarios e inquilinos antes de que escalen? A falta de mediación social —estruturada, accesible e proactiva— deixa un baleiro que, tarde ou cedo, énchese coa linguaxe do medo e da agresión.