A presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, defendeu este mércores no pleno do Parlamento Europeo en Estrasburgo que a Unión Europea «sempre defenderá» os principios da Carta de Nacións Unidas e o Dereito Internacional, nunha rectificación aos seus comentarios previos sobre a perda de confianza no sistema internacional baseado en regras. A intervención chega a unha semana da cimeira de xefes de Estado e de Goberno en Bruxelas e busca aclarar a postura do Executivo comunitario tras as críticas suscitadas nos últimos días. Von der Leyen afirmou que ver a realidade xeopolítica non diminúe a vontade da UE de traballar polo mundo que pretende. As súas palabras intentaron equilibrar un diagnóstico pragmático cun compromiso explícito cos valores fundacionais do bloque.
A rectificación ten a súa orixe nalgunhas declaracións realizadas o pasado luns ante o corpo diplomático europeo, cando a presidenta dixo que a Unión «xa non pode confiar» nun orde internacional baseado unicamente en regras, o que provocou alarma nalgunhas capitais e nas institucións comunitarias. Ao longo desa xornada, varios dirixentes e analistas interpretaron as súas palabras como un xiro cara ao realismo xeopolítico que podería relaxar a esixencia de respecto ás normas internacionais. Fronte a esas lecturas, von der Leyen subliñou en Estrasburgo que a UE foi creada como un proxecto de paz e que os seus compromisos coa Carta da ONU son «tan fundamentais como o foron no momento da fundación».
Na súa intervención, a presidenta quixo matizar que recoñecer as ameazas e os cambios no equilibrio global non equivale a renunciar aos principios xurídicos e éticos que sosteñen a acción exterior europea. «Permítanme sinalar algo importante: ver o mundo tal como é non diminúe en absoluto a nosa determinación de loitar polo mundo que queremos», afirmou, nun intento por combinar diagnóstico e propósito político. A declaración prodúcese nun contexto de tensións crecentes en varias rexións, incluída a inestabilidade no Golfo e os recentes choques en Oriente Próximo, que reavivaron o debate sobre a eficacia do multilateralismo.
As palabras de von der Leyen xeraron reaccións públicas rápidas. O presidente do Consello Europeo, António Costa, distanciouse da idea de que a comunidade internacional deixe de apoiarse nun marco de regras, abogando por garantir que «o mundo siga baseado en regras» pese ás presións externas. Pola súa parte, o presidente do Goberno español, Pedro Sánchez, avisou de que os valores europeos non deberían cambiar e lembrou que a alternativa ao orde internacional é o «desorde» que no pasado levou a Europa a conflitos devastadores.
O debate interno na Unión reflicte unha tensión persistente entre quen piden unha resposta máis pragmática e flexible fronte a potencias emerxentes e actores disruptores, e quen defenden manter unha postura firme a favor do Dereito Internacional como fundamento da credibilidade europea. Diversos gobernos nacionais mostraron posicións matizadas, preocupados por non debilitar a capacidade de reacción da UE nin a súa influencia normativa. A discusión tamén chega condicionada por outras potencias globais que, segundo algúns analistas, desafían o actual sistema multilateral e reclaman espazos de influencia propios.
No trasfondo destas declaracións tamén xurdiron episodios de alta tensión transatlántica. Nos últimos días figuras políticas internacionais pronunciaron propostas e advertencias que alimentan a sensación de volatilidade, e a prensa recolleu incluso declaracións polémicas de líderes como Donald Trump sobre potenciais despregamentos militares, o que engade presión sobre a Unión para definir unha postura común. Esa combinación de incerteza externa
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.