Un gandeiro de O Corgo tomou unha decisión drástica: adiantar a recolección do millo para salvar o que queda dunha campaña marcada polos ataques de xabaril. Das 50 hectáreas sementadas, polo menos catro están perdidas, e a situación ameaza con estenderse se o cereal permanece máis tempo no campo. A comarca de Lugo volve estar no ollo do furacán dun conflito que o rural leva anos denunciando.
Catro avisos a Medio Ambiente sen solución
Quen xestiona a explotación leiteira familiar xa telefonou en catro ocasións este ano aos axentes forestais para que comprobe sobre o terreo os destrozos. A resposta, ata agora, non chegou. E a paciencia esgótase. Levan moitos anos soportando a presión das piaras, recoñecen, pero coma esta campaña, ningunha.
Non é menor o dato de que a colleita se arranque este mesmo mércores, antes do previsto. A estratexia é sinxela e desesperada a partes iguais: recoller canto antes o gran para que os animais non atopen mazás que devorar. O xabaril é astuto, explica o gandeiro, vai onde hai comida e, se non a atopa, márchase. Por iso sementaron cedo e por iso agora recollen cedo tamén. Pura supervivencia económica.
Un problema que só existe cando chega á cidade
A ninguén se lle escapa o fondo do asunto. O agricultor critica que o conflito apenas trascenda na súa verdadeira dimensión —o castigo diario ao campo galego— salvo cando os xabarís aparecen camiñando por xardíns e rúas urbanas. Entón si hai titulares. Entón si hai alarma. Mentres tanto, nas parroquias de O Corgo e da media Lucense, a convivencia forzosa coa fauna salvaxe págase con facturas que ninguén compensa.
A queixa alcanza directamente á Administración autonómica. O gandeiro echa en falta unha resposta da Xunta fronte a unhas piaras que crecen sen control e lamenta, con sorna amarga, que os políticos parecen non saber onde vive a xente do rural. Preparar a terra, comprar a semente, labrar e rogar ademais que o tempo acompañe xa é bastante costa arriba, apunta, como para que enriba o esforzo acabe na papada dun xabaril.
Leiras pequenas, perdas grandes
As cifras falan por si soas: un 10% da superficie sementada arrasada. Catro hectáreas das cincuenta. Para unha explotación leiteira que depende do millo forraxeiro para alimentar o gando, o golpe doe o dobre. E hai un agravante estrutural que condiciona todo: a ausencia de medidas de protección eficaces, o que converte cada noite nunha ruleta.
Convién lembrar que non estamos ante un fenómeno novo nin illado. A Xunta chegou a declarar en 2021 a emerxencia cinexética en nove comarcas da provincia de Lugo precisamente polos danos do xabaril, un recoñecemento oficial da magnitude do problema. Pasaron os anos e, a xulgar polo que ocorre en O Corgo, as solucións non chegaron á altura das promesas. O crecemento das poboacións de Sus scrofa en toda Galicia, favorecido polo despoboamento do medio rural e a abundancia de alimento, converteu este animal no veciño máis incómodo do agro galego.
O campo non pode esperar
O certo é que a historia de O Corgo resume un problema comarcal con moitas caras. Explotacións familiares que sosteñen a economía da Terra Chá, parcelas cada vez máis pequenas e un inimigo nocturno que non entende de lindes nin de calendarios. A decisión de adiantar a colleita pode salvar parte da campaña, pero non resolve nada de fondo: o próximo ano haberá sementeira nova e fame nova.
A pregunta queda flotando sobre o milleiral. Cantas campañas máis terá que adiantar o rural galego antes de que a xestión cinexética se tome en serio? Porque os xabarís non esperan aos informes, e os gandeiros, tampouco. Mentres a resposta institucional segue sen chegar, en O Corgo
