A música clásica 'retoca' a microbiota bucal relacionada cos efectos do autismo

Nese desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, a música clásica ‘retoca’ a microbiota bucal. Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.

Os detalles que saíron á luz revelan unha situación complexa que require un análises detallado. O estudo xenético dos efectos da música clásica no noso organismo continúa facendo pequenos pasos nunha dirección prometedora, aínda que dentro dos parámetros da prudencia. Xa se sabía que o estímulo musical modificaba a expresión xénica do organismo en persoas sans e en pacientes con trastornos cognitivos asociados á idade, como o Alzheimer. Pero o último coñecido vai un chisco máis aló, ao revelar que tamén provoca alteracións na microbiota vinculada á produción do ácido propiónico, que distintas investigacións previas relacionan cos efectos do trastorno do espectro autista (TEA). Estas novidades foron presentadas este martes no IDIS polo grupo de investigación GenPoB que lideran a musicóloga Laura Navarro e os doutores Antonio Salas e Federico Martinón, dentro do programa Sensogenómica, no que colabora a Real Filharmonía de Galicia. Dende fai tres anos, dous concertos da orquestra compostelá veñen servindo para a toma de mostras de sangue, lágrima e saliva das persoas participantes, cuxa secuenciación xenética posteriormente se realiza e transcribe para observar que efectos produce a exposición á experiencia musical. Por primeira vez, o pasado ano incorporáronse para a toma de mostras persoas con dano cerebral e pacientes con TEA. «As bacterias non teñen orellas, non escoitan a música», aclarou Salas, «pero existe un cambio na microbiota bucal», modulando bacterias que producen o citado ácido propiónico. E ese ‘retoque’ xénico faise «con expresións corrixidoras» en 15 familias de microorganismos que se atopan na saliva. Unha das sombras é se eses cambios nos microorganismos son unha resposta neuronal ou fisiolóxica á música, ou ben derivan de cambios na secreción salival, como recoñecen os investigadores nun dos artigos publicados. «Investigacións posteriores deberían explorar a potencialidade de focalizar o eixe microbiota-estómago-cerebro a través do estímulo musical como estrategia terapéutica no TEA, en paralelo con achegas como a suplementación probiótica ou, de xeito máis amplo, intervencións para manipular íntegramente o microbioma para aliviar os síntomas do autismo», recolle a publicación entre as súas conclusións. En pacientes con dano cerebral, a investigación inclínase a crer que a música pode afectar a xenes vinculados coa neuroplasticidade e a reparación neuronal; en pacientes con Alzheimer, o estímulo afectaría mecanismos relacionados coa neuroinflamación e a progresión da enfermidade. Todos os resultados están nunha fase moi inicial. Unha das derivadas de Sensogenoma é o proxecto Euterpe, en colaboración coa Universidade do Miño portuguesa, que estende a estimulación musical no tempo a través de obradoiros con pacientes de distintas patoloxías, aos que tamén se lles toman mostras para o seu análise e secuenciación, e cuxos primeiros resultados deberían ver a luz o próximo ano. «Por cada pregunta que respondemos saen mil novas cuestións», engadiu Martinón. Constatada a reacción xénica á música, agora a investigación debe determinar mediante que vías se produce, é dicir, que cambios moleculares están detrás desta resposta e de que maneira pode usarse con fins terapéuticos. «Ollo coa xestión das expectativas», alerta o tamén xefe do servizo de pediatría do CHUS. Os investigadores do IDIS son pioneiros nesta área, e a súa decena de publicacións científicas –algunhas pendentes de revisión por pares– son as únicas que estudan por agora a re