Remedios Zafra, escritora, investigadora e galardoada co Premio Nacional de Ensaio 2025 pola súa obra O informe. Traballo intelectual e tristeza burocrática, regresa a Pontevedra para participar este venres 13 ás 19:15 no Teatro Principal no foro As mulleres que opinan son perigosas, onde impartirá a conferencia titulada «Liberar o tempo propio: repensar a nosa relación co traballo». Na súa intervención, Zafra proporá unha lectura crítica sobre como a combinación de tecnoloxía e burocracia acabou por dificultar o traballo creativo e alterar os límites entre a vida persoal e a laboral. O acto forma parte dunha programación que aborda temas de feminismo, xornalismo e os retos da comunicación contemporánea. Máis Pontevedra.
A autora cordobesa vén alertando nos seus textos sobre as consecuencias dunha tecnoloxía orientada por criterios exclusívamente mercantís, que prometía maior autonomía pero que, na práctica, incrementou a carga de traballo invisible. No seu libro analiza a chamada «tristeza burocrática», un estado afectivo que xorde cando as obrigas administrativas e os requisitos formais devoran o tempo destinado á reflexión e á creación. Segundo Zafra, ese desgaste non só reduce a produtividade creativa, senón que tamén erosiona o sentido e o valor do traballo intelectual.
Nas súas declaracións preparadas para o foro, a investigadora subliña que a tecnoloxía non é inocua: cando está ao servizo de lóxicas competitivas e de medición cuantitativa, tende a converter tarefas que antes estaban delimitadas nunha sucesión interminable de xestións pessoais. Ese desprazamento, explica, comporta unha autoexplotación mediada por ferramentas dixitais que obrigan as persoas a xestionar, tramitar e acreditar continuamente a súa actividade. O resultado, advirte, é unha vida cada vez máis atravesada polo laboral, con casas que se convirten en extensións do posto de traballo.
Zafra relaciona ademais ese fenómeno cunha interiorización da burocracia que produce culpa e sensación de insuficiencia: a imposibilidade de cumprir á perfección coa multitude de tarefas administrativas xera mala conciencia e afastamento afectivo respecto a labores que en moitos casos se realizan con paixón. Este desequilibrio afecta de modo especial a quen desenvolven traballos simbólicos e polivalentes —docencia, investigación, divulgación, xestión— e para quen o tempo de traballo é tamén tempo de pensamento crítico. A autora sostén que esa perda de coidado polo tempo propio pon en risco tanto a calidade dos contidos como a saúde intelectual das persoas.
A mentira detrás do progreso tecnolóxico
O foro As mulleres que opinan son perigosas, que xa contou coa presenza de Zafra na Semana da Filosofía de 2023, preséntase agora como un espazo para discutir o auxe do antifeminismo e a súa relación con prácticas xornalísticas de baixa calidade. A escritora considera preocupante que discursos reaccionarios se alimenten do sensacionalismo e de modelos de comunicación que priorizan a polarización. Neste contexto, defender o tempo propio e repensar as condicións laborais da comunicación e do pensamento crítico convértese, para ela, nunha cuestión política e cultural.
Entre os temas que abordará en Pontevedra figura a necesidade de «educar, democratizar e profesionalizar» os coidados, cuestión que Zafra vincula estreitamente coa reorganización do traballo na era dixital. A ponente reclama unha redistribución efectiva do tempo e das tarefas de coidado para que a creatividade e a investigación non queden subordinadas a unhas esixencias administrativas crecentes. Así mesmo, apostará por formas colectivas de organización que permitan frear a precarización encuberta pola s
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.