Residentes de La Habana reúnense na rúa para xogar ao dominó durante un novo apagón

Na madrugada do xoves, varias rúas da cidade volveron quedar ás escuras e, como en tantas outras ocasións recentes, os veciños saíron á rúa. Baixo a luz de lanternas, teléfonos e algunha farola puntual, grupos de homes e mulleres estenderon as fichas sobre mesas improvisadas e comezaron longas partidas de dominó que duraron ata o amencer. O apagón, que deixou sen subministración eléctrica barrios como Centro Habana, a Habana Vella e o Vedado durante máis de seis horas, puxo de novo sobre a mesa a fragilidade dunha cidade afeita a convivir con cortes recurrentes.

Cortes e escenas na vía pública

Pola noite, prazas e esquinas encheronse de conversa e risos. Na rúa Reina, a poucos metros do Malecón, unhas vinte persoas montaron dúas mesas con taboleiros e pratos de viandas compartidas. «É o que facemos sempre —explicou unha muller que se identificou só como Patricia—. Se a luz non chega, mellor estar cos demais que quedar na casa preocupándose». Ao seu redor, mozos con lanternas suxeitas na fronte xogaban, outros aproveitaban para cargar baterías na toma do coche e algúns comercios, pechados pola falta de subministración, deixaban saír clientes que agardaban na beirarrúa.

Os apagóns afectaron ademais o transporte e as comunicacións nos momentos punta. Os semáforos intermitentes complicaron o tráfico nas arterias principais e varios caixeiros quedaron fóra de servizo. En hospitais e centros de saúde, fontes consultadas por este xornal afirman que os xeradores de emerxencia funcionaron, aínda que con limitacións nalgúns servizos menos prioritarios.

A escena do dominó, lonxe de ser un mero entretemento, funcionou como un mecanismo de resiliencia. As partidas mesturáronse con intercambios de información sobre a duración prevista do corte, ofrecementos de axuda para os veciños maiores e unha crecente resignación que xa forma parte do panorama citadino. No barrio de Jesús María, un ancián, veterano xogador, resumía a sensación cunha frase que escoitamos con frecuencia: «Aquí aprendimos a vivir con pouco, pero non con soidade».

Un país acostumado aos apagóns

A situación enerxética cubana non é nova. Os últimos anos estiveron marcados por unha combinación de envellecemento das infraestruturas, diminución das importacións de combustible e tensións políticas que complican a chegada de subministracións. Neste escenario, as interrupcións do servizo eléctrico converteronse nun fenómeno habitual, con episodios máis graves que obrigaron o Goberno a aplicar plans de racionamento e a reforzar mensaxes públicas sobre a necesidade de aforrar enerxía.

Na Habana, onde conviven edificios coloniais con instalacións industriais e unha rede eléctrica envellecida, cada corte revela debilidades estruturais e tamén disparidades sociais. Mentres que algúns hoteis e sedes oficiais contan con capacidade de respaldo para manter o servizo, moitos fogares dependen de alternativas precarias como xeradores domésticos, velas ou baterías portátiles. Os comercios de barrio, obradoiros e pequenas industrias sofren perdas económicas que se acumulan fronte a unha recuperación que tarda en chegar.

Non é a primeira vez que escenas de convivencia popular emerxen na cidade ante a falta de luz. Noutras ocasións as prazas transformáronse en salóns improvisados, con músicos, partidas de dominó, vendas de comida á brasa e un ambiente que mestura a tradición coa austeridade. Ese comportamento social ten raíces profundas: o dominó, exercicio colectivo e disputa amistosa, é máis que un pasatempo; é unha forma de comunidade que en tempos de escaseza contribúe a manter a cohesión veciñal.

Consecuencias políticas e reaccións

No plano político, a persistencia dos apagóns alimenta debates sobre a xestión do sec