Apágase un referente do azabache en Santiago: falece a matriarca da Quintana

Santiago de Compostela esperta hoxe cunha pesadumbre profunda nas súas pedras centenarias. A propietaria da mítica Azabachería Rod Mayer faleceu este venres aos 91 anos, deixando atrás un baleiro imposible de cuantificar no tecido artesanal da cidade. A súa perda representa moito máis que o peche dun capítulo familiar; marca o declive dunha forma de entender o comercio e a tradición que se resiste a desaparecer en pleno século XXI.

O latexo inconfundible da Quintana

Poucas veces un establecemento logra definir con tanta precisión o espírito dunha ubicación concreta. Falamos dun comercio histórico situado exactamente no número 1 da mítica praza da Quintana de Vivos, un punto neurálxico onde conflúen peregrinos, turistas e locais. Esa ubicación privilexiada, ancorada aos pés da basílica compostelá, foi o escenario da vida cotiá desta muller durante décadas. A súa figura convertera nunha extensión máis do monumento.

Ubicada no mesmo corazón da ruta xacobea, a azabachería funcionaba como un auténtico embaixador da cultura galega. Quen se asomaba ás súas vitrinas podía admirar auténticas obras de arte talladas en azabache. Cómpre recordar que esta madeira fósil, escura e brillante, foi durante séculos o gran tesouro protector dos camiñantes. A ninguén se lle escapa que soster un negocio familiar a pé de rúa, resistindo o ritmo implacable das mareas turísticas, esixe unha vocación case monástica.

O impacto do loito no gremio

Basta con camiñar hoxe polas rúas empedradas do casco vello para percibir o silencio e o respecto entre os colegas de profesión. O gremio do azabache está oficialmente de loito. A nova caeu como un xerro de auga fría entre os artesáns da zona, que ven desaparecer a unha das súas máximas expoñentes. Non é para menos, xa que o seu nome estaba indisolublemente unido á prestixiosa saga familiar dos Mayer.

O peso desta familia na historia comercial de Compostela é un dato incuestionable. Falar dos Mayer é facer referencia directa á excelencia artesanal, a un tempo onde os oficios se aprendían no taller e se perfeccionaban co paso dos invernos. Demasiado tempo resistindo o envite das tendas de recordos fabricados en serie. A figura desta matriarca representaba a resistencia digna dun oficio ancestral fronte á globalización.

A seña de identidade da Pedra Negra

Ninguén debe esquecer que o azabache é, para os galegos e para os millóns de persoas que percorren o Camiño de Santiago, unha auténtica seña de identidade. Esa pedra negra é sinónimo de protección e arraigo. O traballo de pulido e tallado esixe unha paciencia que hoxe escasea na nosa sociedade acelerada. A artesanía local vive tempos convulsos, pero no número 1 da Quintana as regras do mercado parecían deterse ante a sabedoría dos seus donos.

Difícil atopar hoxe en día a alguén disposto a manter o mesmo oficio, no mesmo local e baixo o mesmo lema comercial, desde a súa xuventude ata os 91 anos. Esa perseveranza é unha rareza absoluta no panorama actual. A súa rutina diaria, abrindo as portas dun dos recunchos máis fotografados da capital galega, formaba parte da paisaxe urbana coa mesma naturalidade que a Catedral. A cifra fala por si soa. Case un século de vida dedicada en corpo e alma ao duro oficio da Pedra Negra.