Ana Cadenas Pérez, o fío cultural que unía a Navia de Suarna, rómpese aos 68 anos

Hay pobos que se sostenen sobre persoas. En Navia de Suarna, unha desas persoas era Ana Cadenas Pérez, cuxa morte este sábado, aos 68 anos, deixou a comarca dos Ancares lucenses sumida nun loito que se percibe en cada mención ao seu nome. Non era unha figura pública no sentido estrito, pero si unha presenza constante, desas que cando faltan deixan un baleiro difícil de nomear.

Unha vida entre dúas beiras

A biografía de Cadenas ten a forma de moitas traxectorias da Galicia rural: raíces profundas e unha distancia asumida. Nada en Navia de Suarna, concretamente na parroquia de San Pedro, medrou en A Proba, e co paso dos anos trasladouse a Lugo. A capital converteuse no seu lugar de residencia, pero nunca no seu centro de gravidade afectivo. A súa mirada seguiu orientada cara ao leste, cara ás montañas ancaresas que tan a menudo fotografou cunha sensibilidade que a converteu en cronista visual dun territorio.

Ese dobre vínculo, o de quen marcha e o de quen nunca deixa de volver, define boa parte do seu legado. A cultura de Navia de Suarna non pode explicarse sen o seu traballo, e iso que a súa vida profesional transcorreu lonxe do concello. A distancia xeográfica, no seu caso, non debilitou o compromiso: reafirmouno.

A maior de tres, a nai de tres

A estrutura familiar de Ana era simétrica, case poética: a maior de tres irmás, coas que mantivo unha relación moi estreita, e nai de tres fillos. Un entramado de vínculos que agora afronta a perda máis dolorosa, a dunha morte chegada demasiado axiña, sen que a fonte precise as causas.

Quenes a coñeceron descríbena como unha muller de conviccións firmes, de principios inquebrantables, e sobre todo como alguén que estaba en todas partes. A súa implicación abarcaba desde as celebracións tradicionais até as reivindicacións veciñais, pasando polas asociacións culturais coas que se sentía identificada. Tamén participaba do folclore: tocaba a pandeireta e cantaba, integrándose nas polavilas e en calquera iniciativa cuxa finalidade fóra reunir os naviegos.

Unha praza que quedou pequena

O seu último grande impulso como promotora cultural ilustra ben o que era capaz de mover. Con motivo dunha representación da asociación Un bosque marabilloso, Ana impulsou unha actividade que congregou a tanta xente que a praza da vila resultou insuficiente para acoller a todos os asistentes. Non é un dato menor. Nunha comarca marcada polo despoboamento, lograr que unha praza se encha é unha forma de resistencia, unha aposta pola vida colectiva fronte á tendencia dominante.

Ese episodio, ocorrido recentemente, condensa o que foi a súa maneira de entender o territorio: a cultura como ferramenta de cohesión, o traballo silencioso como motor, a comunidade como destinataria última de calquera esforzo. E tamén axuda a entender a dimensión da dor que a súa partida xerou na localidade.

O baleiro das persoas imprescindibles

O falecemento de Cadenas inscríbese nunha preocupación máis ampla que afecta á Galicia interior: a perda de persoas que exercen de aglutinadoras sen cargo nin recoñecemento formal. Nos concellos pequenos, o tecido cultural depende a miúdo de vontades individuais que organizan, promoven e sosteñen a vida común. Cando unha desas vontades desaparece, a pregunta que queda no aire é quen ocupará o seu lugar.

Nos últimos meses, Navia de Suarna fora escenario de iniciativas culturais significativas, como un recital poético colectivo en defensa do castelo ou o debate sobre a recuperación da Casa Benedicto como centro da memoria. Ana formaba parte dese pulso colectivo por manter vivo un territorio. A súa achega integrábase nunha corrente máis ampla de veciños que se negan a aceptar a resignación como destino.

Deja tu comentario Cancelar

Tu email no será publicado. Los comentarios se revisan antes de aparecer.

Comentario *

Nombre *

Correo electrónico *

Web

Guarda mi nombre, correo electrónico y web en este navegador para la próxima vez que comente.

No rellenar este campo

Δ