Canto pesa o aluguer no soldo dos galegos? Máis do que recomenda a prudencia

Fai décadas que os economistas repiten unha regra sinxela: se destinas máis dun terzo dos teus ingresos a pagar a vivenda, cruzaches a fronteira do risco financeiro. É o umbral que os bancos consideran asumíbel e, máis alá, o punto onde as contas domésticas comezan a convivir co desequilibrio. Nas dúas cidades máis poboadas de Galicia, ese límite xa ficou atrás.

En Vigo e A Coruña, o custo de arrendar unha vivenda media esixe un esforzo que excede ese terzo do salario de referencia. Non se trata dun fenómeno illado nin dunha anomalía estatística: é a confirmación de que a tensión no mercado do arrendamento, que durante anos pareceu un problema exclusivamente metropolitano, instalouse de forma permanente na comunidade autónoma.

O contexto: unha lei que chega tarde e a medias

A cuestión lense mellor con perspectiva temporal. Fai xa tres anos que entrou en vigor a Lei de Vivenda de 2023, a norma que habilitou as comunidades para declarar zonas de mercado residencial tensionado e, con iso, limitar os prezos en determinadas condicións. O despregue, porén, foi moi desigual: só Cataluña, País Vasco, Navarra e Asturias activaron a ferramenta nos seus concellos, mentres que Galicia mantivo durante moito tempo unha posición expectante.

O primeiro paso chegou con A Coruña, que se converteu na primeira cidade galega en adherirse a esta fórmula de intervención. Vigo seguiuna despois, cunha declaración vixente por un máximo de tres anos dende o pasado 30 de xullo. A pregunta que agora cabe facerse é se estes mecanismos están a resolver o problema de fondo ou se, como suxiren algúns indicadores, o que fan é transformar un problema de prezo nun problema de oferta.

Menos prezo, pero tamén menos pisos

Os datos dispoñíbeis apuntan a un efecto dobre. Alí onde se aplican as restricións, os prezos tenderon a moderarse máis, pero en paralelo reduciuse a oferta de arrendamentos tradicionais. En Barcelona, por exemplo, a retirada de pisos do mercado alcanzou o 22% entre 2024 e 2025, o que multiplicou a competencia por cada vivenda dispoñíbel. O remedio, nalgún modo, comezou a producir efectos secundarios.

En Vigo, onde a declaración se activou o 30 de xullo de 2025, os rexistros do Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS) sitúan o arrendamento medio en 714,5 euros, o que supón un descenso do 2,4% respecto ao ano anterior. Unha baixada real, si, pero modesta. E cunha contrapartida chamativa: os 1.960 contratos asinados na primeira metade do ano apenas representan un terzo dos 5.866 de todo 2025.

Entre as medidas vixentes está a obriga de que o prezo dun novo contrato non supere o do anterior, ademais da suxeición ao índice de referencia ministerial para os grandes tenedores. Que a oferta se contraia ao mesmo tempo que os prezos se estabilizan é o escenario que os críticos da intervención anticipaban; que ocorra tan rápido é o que dá marxe ao debate.

O esforzo económico: a métrica que importa de verdade

Máis alá das oscilacións de prezo mes a mes, o indicador que determina a calidade de vida dos inquilinos é o esforzo económico: que porcentaxe da renda se destina á vivenda. E nas dúas urbes galegas máis poboadas, esa porcentaxe supera o asumíbel segundo o criterio estándar do terzo do salario. Traducido ao día a día: miles de fogares galegos viven cunha marxe mensual máis estreita do que calquera asesor financeiro recomendaría.