O Concello de Monforte enfrontase a un desembolso duns 900.000 euros tras a reclamación dunha familia propietaria dunha finca de 2.200 metros cadrados no monte San Vicente. A lei ampara a solicitude de expropiación, que remonta a 2020 e xa conta con resolución firme, aínda que o Concello recorreu a valoración fixada pola Comisión Académica encargada de taxar os bens.
Un procedemento que arrancou en plena pandemia
Todo comezou o 19 de outubro de 2020. Ese día, a familia solicitou ao Concello a apertura dun procedemento de expropiación automática amparado no artigo 86 da Lei do Solo de Galicia. O motivo: as súas parcelas quedaron afectadas por determinacións urbanísticas que impiden urbanizalas, unha carga que a norma recoñece con dereito a compensación.
Non é unha afectación recente nin puntual. Os terreos arrastran restricións desde as normas subsidiarias de planeamento de 1987, e despois tamén quedaron suxeitos ao plan especial de protección do conxunto histórico da cidade. Case catro décadas de limitacións que agora a propiedade reclama monetizar. Demasiado tempo para moitos propietarios galegos que viven situacións similares.
A batalla pola cifra
O certo é que o procedemento administrativo, pesa ao longo que foi, xa alcanzou a firmeza de resolución. A controversia céntrase no prezo. A Comisión Académica encargada de valorar os bens fixou o importe mediante a figura denominada Ministerio da Lei, e o Concello, segundo recolle a prensa local, recorreu a decisión ao non compartir a taxación resultante.
A primeira tenente de alcalde e responsable de Facenda local foi a encargada de levar a voz do goberno municipal neste asunto, solicitando a revisión dos importes. Non obstante, o escrito de reclamación presentado en nome propio e en representación dos irmáns propietarios lembra que o amparo legal é claro: a expropiación forzosa por vía automática procede cando as determinacións urbanísticas fan imposible o aproveitamento do terreo.
O monte San Vicente, baixo a sombra do Parador
A zona en litixio non é calquera recuncho do concello. O monte San Vicente coroa Monforte, coa Torre da Homenaxe e o Parador como fitos visibles desde practicamente toda a Ribeira Sacra. Un emprazamento así, dentro do entorno do conxunto histórico, explica tanto as restricións urbanísticas como o elevado valor atribuído aos terreos.
A ninguén se lle escapa que este caso se suma aos retos de conservación que arrastra o patrimonio monfortino. A propia muralla medieval da cidade permanece pendente de atención, segundo se sinalou en datas recentes. Patrimonio protexido e propiedades afectadas por protección forman un binomio incómodo para as arcas municipais.
O interese público detrás do preito
Máis alá do caso concreto, a cuestión toca un problema estrutural do urbanismo galego. Miles de fincas en toda a comunidade quedan afectadas por planeamentos que conxelan o seu uso, e a Lei do Solo de Galicia ofrece aos propietarios unha ferramenta para reclamar esa perda de aproveitamento. Cando o propietario a activa, o concello non pode mirar cara a outro lado: debe pagar ou devolver a edificabilidade ao terreo.
Para as arcas dun municipio de tamaño medio como Monforte, case un millón de euros non é unha cantidade menor. A cifra fala por si soa. E a pregunta que flutúa no aire é cantos expedientes similares poderían vir detrás, porque se unha familia logrou activar a expropiación automática, outras propiedades afectadas desde 1987 poderían seguir o mesmo camiño.
Están preparados os concellos galegos para asumir o custo dos seus planeamentos de hai corenta anos? A resposta, en Monforte, xa ten un prezo: 900.000 euros.
Lo máis lido
- 1. El vínculo gallego de Marta Gómez Montero tras su salida de ‘Malas lenguas’: trayectoria, familia y el eco del revuelo nacional
- 2. O móbil que desenmascarou a cinco gardas civís e a un avogado en Carballo
- 3. El periodista gallego Pedro Blanco toma las riendas de ‘Hoy por Hoy’ este verano
- 4. ¿Puede ocurrir en Galicia un caso de rabia como el del niño murciélago de Canadá?
- 5. Dobre traxedia laboral na A-6: as vítimas mortais viaxaban desde Sarria cara a A Coruña