O Sil volve ao centro do mapa enerxético: dous xigantes estudan unha central de almacenamento en Parada de Sil

Dúas das grandes eléctricas españolas puxeron os ollos nun tramo do Sil á súa paso pola Ribeira Sacra. Naturgy e Iberdrola, a través da sociedade conxunta A Senra Infraestruturas, rexistraron ante a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil unha petición de aproveitamento hídrico para un proxecto de almacenamento hidráulico de enerxía no concello ourensán de Parada de Sil. O primeiro paso xa é oficial: o anuncio viu a luz este venres no Boletín Oficial do Estado.

75.000 litros por segundo solicitados

A cifra non é menor. A sociedade pide captar 75.000 litros por segundo dos ríos Sil e Edrada, caudal que destinaría á explotación dunha instalación de almacenamento hidráulico. As obras que se contemplan ubicaríanse integramente no termo municipal de Parada de Sil, unha comarca que xa coñece de preto o que significa convivir con grandes infraestruturas nos seus canóns fluviais.

O trámite administrativo é só iso: un primeiro paso. Solicitar un aproveitamento de dominio público hidráulico non garante que o proxecto chegue a construírse, pero si revela a vontade dos seus promotores de explorar a fondo esta opción no Sil. Agora será a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil quen deba tramitar a solicitude, un proceso que adoita prolongarse no tempo e que inclúe períodos de alegacións e informes técnicos.

Por que o almacenamento hidráulico importa

Convén recordar que esconde o termo técnico. O almacenamento hidráulico, coñecido tamén como bombeo, funciona como unha batería xigante a escala territorial: aproveita o excedente eléctrico —por exemplo, o que xeran os parques eólicos e solares cando o vento ou o sol sobran— para elevar auga a un encoro superior, e devólvea turbinando cara a abaixo cando a rede precisa enerxía. É, hoxe por hoxe, unha das poucas tecnoloxías maduras capaces de almacenar electricidade a grande escala.

Non é casualidade, pois, que dúas grandes compañías se fixesen nun río con tradición hidroeléctrica. O Sil xa sostén un conxunto de salto históricos que levan case un século producindo electricidade para Galicia e para o resto do Estado. A súa orografía pronunciada e o seu caudal convérteno nun candidato lóxico para este tipo de instalacións, que esixen desniveis importantes e puntos de auga próximos entre si.

Unha sociedade a dúas bandas

O detalle corporativo chama a atención. A Senra Infraestruturas está constituída con directivos de ambas as compañías, o que apunta a un proxecto compartido e non a unha aposta individual. Que dous operadores históricos, ata hai pouco competidores no mercado eléctrico, se unan para explorar unha instalación concreta di moito do peso que o almacenamento adquiriu nos plans das eléctricas españolas.

O contexto explica esa urxencia. A transición enerxética avanza acelerada en Galicia, con miles de megavatios eólicos e solares en carteira, e o sistema necesita con urxencia mecanismos que absorban eses excedentes e os devolvan nos momentos de demanda alta. Sen almacenamento, boa parte da xeración renovable acaba desaproveitada. Alí está a clave do renovado interese pola auga galega.

O que vén agora

De momento, a información pública limítase ao anuncio do BOE: a solicitude de aproveitamento, os ríos afectados e o concello de destino. Non constan aínda detalles sobre a potencia prevista da instalación, o seu custe nin o calendario de construción. Tampouco se pronunciou oficialmente o Concello de Parada de Sil nin trascendiron valoracións de axentes locais ou ambientais, que con toda seguridade non tardarán en chegar.