Corenta anos de asfalto: Pontevedra replanifica como se cruza a avenida de Compostela

Atopamos infraestruturas que envellecen como os edificios e outras que envellecen como as ideas. A pasarela metálica que salta sobre a avenida de Compostela pertence, ao parecer, á segunda categoría. O goberno local de Pontevedra deu luz verde esta semana á contratación do proxecto que podería rematar con ela, case catro décadas despois da súa inauguración.

A decisión, aprobada na Xunta de Goberno municipal e anunciada pola tenente de alcaldesa, vai máis alá de derrubar unha estrutura de 1987. Pregunta de fondo: ¿como debe cruzar unha persoa a pé unha vía urbana de dous quilómetros concibida, en pleno auxe do automóbil, para que o tráfico fluíse sen obstáculos?

Do modelo dos oitenta ao peón como referencia

A avenida de Compostela abriuse ao tráfico como unha gran vía rápida, e a pasarela foi a súa solución daquela época para separar fluxos: os vehículos por abaixo, os viandantes por riba, cada un no seu carril. Era a lóxica urbanística dominante. Corenta anos despois, Pontevedra —cidade pioneira na peonalización— mira ese modelo con desconfianza.

A substitución prevista non será un simple sucedáneo vertical, senón un paso soelevado pensado para conectar a pé o contorno de Pasarón co campus universitario, unindo O Burgo e A Xunqueira. É dicir, a conexión deixa de ser un parche de seguranza para converterse nun eixe de mobilidade entre barrios e entre a cidade e a universidade.

Menos velocidade, máis cidade

A actuación inclúe outro elemento revelador: unha rebaixa do límite de velocidade no contorno, onde agora se circula a 50 quilómetros por hora. Reducir a velocidade é, na práctica, admitir que a vía deixará de funcionar como corredor rápido para comportarse como rúa urbana. ¿E que é unha rúa senón o espazo onde o peón ten prioridade?

A mensaxe de fondo é dobre. Por unha banda, corríxese unha infraestrutura que cumpriu a súa función pero que hoxe resulta incómoda e pouco accesible para gran parte do público: ramplas longas, estruturas envellecidas, trayectos pouco atractivos. Por outra, prepárase o terreo para a reforma integral da avenida, unha aspiración municipal recorrente orientada a humanizar a principal entrada sur da cidade e a achegala ao ámbito universitario.

Un proxecto, moitas dúbidas

Quedan, iso si, pasos importantes por dar. Encargar o proxecto non equivale a executar a obra: haberá que redactar o deseño, sometelo a información pública, presupostalo e financialo. O calendario de derruba e a data de construción do novo paso soelevado non están fixados, e a experiencia di que entre o encargo técnico e as escavadoras pode mediar bastante tempo.

Tampouco está de máis preguntarse polo custo de manter mentres tanto unha estrutura de case corenta anos, nin por como se organizará o tránsito peonil durante as obras. Son detalles que o proxecto encargado deberá responder.

En calquera caso, a sentenza está ditada: a pasarela da avenida de Compostela, testemuña muda da Pontevedra de 1987, ten os días contados. No seu lugar, a cidade quere un cruzamento que non obrigue a salvar obstáculos, senón que convide a cruzar. Se esa ambición se traduce en formigón será, como sempre, cuestión de orzamento e vontade política.