O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia acaba de poñer negro sobre branco o que moitos xa sabían nos pasillos do Concello de Ourense. Unha traballadora foi sometida durante anos a un trato degradante por parte do conselleiro municipal, que a tildou repetidamente de «inepta», «inútil» e «subnormal». A xustiza galega confirma agora que iso non foi unha simple bronca política, senón acoso laboral. E a factura ascende a case 49.000 euros.
A sentenza, que ratifica punto por punto a condena previa, obriga ao pagamento solidario de 48.685 euros ao alcalde e ao propio Concello. Unha cifra que busca compensar os graves danos morais sufridos pola ex‑xefa do Negociado de Comercio, ademais do seu tempo de incapacidade temporal. A administración local, segundo o fallo, vulnerou de forma sistemática as normas de prevención de riscos laborais. Demasiado tempo mirando cara ao outro lado.
Insultos como método de xestión
O certo é que o caso non sorprende a quen segue a política local ourensana. A traballadora, que ocupaba un posto de responsabilidade na área de Comercio, soportou durante meses un goteo constante de descalificacións. O conselleiro non se limitaba a discrepar do seu traballo: a humillaba en público, a ningunaba diante doutros empregados e utilizaba unha linguaxe que, segundo os magistrados, supera con creces os límites da liberdade de expresión política.
A Sala de lo Social do TSXG considera probado que existiu un hostigamento continuado. Os insultos non foron episodios aislados, senón unha pauta de comportamento que se prolongou no tempo. «Inepta», «inútil», «subnormal»: adxectivos que a sentenza recolle como parte dun trato vejatorio que terminou por quebrar a saúde da empregada. A administración local, lonxe de protexela, incumpriu a súa obriga de garantir un entorno laboral seguro.
Alí está a clave do fallo: o Concello non fixo nada para deter esa situación. Nin sequera cando a traballadora comezou a dar sinais de que non podía máis. A prevención de riscos laborais, recordan os xuíces, non é un brindis ao sol. É unha obriga legal que a corporación municipal ignorou de forma reiterada.
Unha condena que non é firme
A resolución, non obstante, non é o punto final. Os condenados poden recurrir aínda ao Tribunal Supremo, aínda que a sentenza do TSXG é contundente e deixa pouco marxe á interpretación. Ademais da indemnización, o tribunal impón aos recorrentes o pagamento das custas do proceso, fixadas en 750 euros por cada recurso presentado. Unha cantidade simbólica se se compara cos 48.685 euros da condena principal, pero que subliña a falta de fundamento das súas alegacións.
Non é menor o dato de que o alto tribunal galego teña ratificado punto por punto a sentenza anterior. Sen matices, sen rebajas. Os xuíces consideran que os feitos están acreditados e que a responsabilidade é clara. A traballadora, que xa non presta servizos no Concello, poderá cobrar a indemnización de forma solidaria: dá igual que pague o alcalde ou a administración local. Ambos son responsables.
O goberno municipal, pola súa parte, aínda non anunciou se acatará o fallo ou se levará o caso a instancias superiores. A decisión, máis aló do custo económico, ten un evidente compoñente político. Recoñecer a sentenza sería admitir que durante anos se permitiu un trato degradante a unha empregada pública. Recorrer, en cambio, alargaría un proceso que xa xerou un importante desgaste.
O prezo da impunidade
Convén lembrar que este non é un caso aislado na política ourensana. O Concello acumula varias condenas por vulneración de dereitos laborais e por un estilo de xestión que foi cuestionado en múltiples ocasións polos tribunais. A diferenza, nesta ocasión, é a crueldade dos insultos e a evidencia de que o acoso foi consentido desde a propia institución.
