Frei Xoán de Navarrete, un frei franciscano do século XVI cuxos restos repousan no convento de San Francisco de Pontevedra, está a un paso de que a Arquidiócese de Santiago abra formalmente unha causa histórica de beatificación. O expediente, elaborado polo Departamento para a Causa dos Santos, está xa avanzado —ao redor do 80% segundo o seu director— e a curia sinala o verán como horizonte para a súa presentación. A iniciativa responde a peticións dos fieis e a unha tradición local de devoción que se mantén viva desde hai séculos.
O trámite que se impulsa non é unha causa ordinaria por virtudes heroicas, senón unha vía coñecida como «causa histórica» ou inmemorial, cuxo obxectivo é acreditar a continuidade da fama de santidade. O equipo de traballo, constituído por historiadores e expertos en arquivos, centrou os seus esforzos en reunir documentación, testemuños e referencias toponímicas que sosteñan a persistencia desa devoción popular.
Os restos de Frei Xoán están enterrados nunha das naves laterais da igrexa de San Francisco e a memoria pública conserva fitos que, segundo os promotores, avalan a fama de santo: unha rúa en Pontevedra que mantén o seu nome e, en Sanxenxo, o lugar coñecido oficialmente como «Lugar de O Santo», sinalizado na estrada e en mapas dixitais. Xunto con outra causa sobre unha monxa medieval en A Estrada, sería a primeira beatificación promovida desde a provincia de Pontevedra por esta vía histórica.
Que busca unha causa histórica
Nestes procedementos o decisivo non é reconstruír paso a paso unha vida virtuosa recente, senón probar que a veneración cara á persoa foi pública, continuada e asociada a sinais ou favores atribuídos á súa intercesión. O departamento compostelán mane o concepto de «fama de sinais» como criterio central: oracións dirixidas ao finado, atribución de favores e a persistencia do culto no espazo público.
«A día de hoxe, aínda non está iniciado o proceso. Pero temos a firme intención de abrilo este ano»
O director do departamento, Carlos Miramontes Seijas, subliña que a chegada de propostas acelerouse desde a creación da oficina hai dous anos. Os impulsores lembran que foi, precisamente, o clamor popular e as peticións dos fieis da diocese o que puxo na axenda este frei.
«Non é unha causa de canonización por virtudes como sería a clásica»
Arquivos, testemuños e percorrido administrativo
O traballo actual combina investigación hemerográfica e arqueolóxica: cotexo de documentos en arquivos eclesiásticos, rexistros toponímicos e recollida de relatos orais nas parroquias. Entre os membros do equipo figuran historiadores con vínculo con Pontevedra, como Luis Bermúdez, ademais doutros especialistas que xa colaboran na redacción do expediente.
Unha vez completado o dossier diocesano, o seguinte paso será a súa presentación formal ante a curia compostelá e, se procede, o seu envío a Roma para a avaliación da Congregación competente. Ese percorrido pode prolongarse no tempo, dado o volume de documentación requerido e a verificación da continuidade da devoción.
A nivel local, a eventual apertura da causa suscitou expectativas entre parroquias e confrarías. Para moitos fieis trataríase dun recoñecemento a unha tradición devocional que pervive de forma irregular pero constante, mentres que para historiadores supón a oportunidade de visibilizar o papel dos franciscanos na evangelización e na relixiosidade popular da Galicia modernista.
Os promotores insisten na prudencia do proceso: aínda que o expediente estea adiantado, non existe aínda un trámite canónico iniciado oficialmente. A intención de presentar o caso este verán marca un calendario tentativo, pero a ace
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.