Un estudo liderado pola plataforma Salud por Derecho, difundido o 11 de marzo de 2026, conclúe que a calidade do aire nas cidades españolas varía segundo o código postal e prexudica de forma desproporcionada os barrios de menor renda. O informe cifra en ata un 33% a maior exposición a contaminantes nos sectores máis desfavorecidos, que adoitan estar xunto a grandes vías, polígonos industriais ou zonas moi densas. Os autores sosteñen que esta diferenza non é só ambiental senón que agrava desigualdades sociais xa existentes. Por iso reclaman medidas urxentes de políticas públicas para abordar tanto a polución como os seus efectos sobre a saúde.
Os investigadores describen unha «ameaza triple»: as persoas con menos recursos están máis expostas a maiores concentracións de contaminantes, presentan unha maior vulnerabilidade biolóxica e social e, en consecuencia, soportan peores secuelas sanitarias. Segundo a análise, a suma de factores —exposición, precariedade na vivenda e menor acceso a servizos— convérte o aire que respiran nun determinante de desigualdade. O documento recalca que esta realidade repítese en moitas urbes españolas, onde a planificación urbana relegou a estes barrios a contornos menos saudables.
Como causas directas do maior nivel de contaminación nestas áreas, o informe sinala a proximidade a estradas de alta intensidade, a presenza de actividades industriais e a densidade construtiva que limita a renovación do aire. A iso engádense condicións laborais máis inseguras, que obrigan parte da poboación a traballar en contornos máis contaminados, e a falta de espazos verdes que actúen como barreiras naturais. A combinación destes elementos dificulta ademais a mobilidade activa, como camiñar ou usar a bicicleta, reducindo as opcións de protección e mitigación local.
En termos de saúde pública, o estudo lembra os efectos ben documentados de contaminantes como as partículas PM2,5 e o dióxido de nitróxeno (NO₂). A exposición prolongada a estes axentes asóciase con enfermidades respiratorias e cardiovasculares, trastornos metabólicos, problemas no desenvolvemento infantil, maior risco de parto prematuro e deterioración da saúde mental. A escala europea, a polución urbana continúa vinculada a máis de 253.000 mortes prematuras ao ano e pode acurtar a esperanza de vida ata en dous anos, segundo os datos recollidos no informe.
O traballo aborda tamén o impacto económico da contaminación nas cidades, que se traduce en gastos sanitarios, perda de produtividade e outros custos indirectos. Os autores estiman que o custe medio da contaminación nas cidades europeas supera os 1.200 euros por habitante e ano, unha cifra que subliña a dimensión financeira do problema ademais da sanitaria. Por iso propoñen que investir en políticas de redución de emisións pode xerar aforros significativos a medio e longo prazo.
O informe crítica tamén a ausencia de infraestruturas protectoras nos barrios máis humildes, onde é menos habitual atopar barreiras vexetais, solucións de captación de po ou medidas de illamento nas vivendas. Ese déficit intensifica a exposición diaria da poboación e limita a súa capacidade para evitar ou mitigar os efectos contaminantes. Os autores piden que as intervencións urbanísticas e sanitarias atiendan de forma prioritaria a estas zonas para reducir as brechas en saúde.
Entre as recomendacións, os expertos abogan por unha batería de accións que combine redución do tráfico motorizado, límites máis estritos ás emisións industriais, promoción do transporte público e medidas de rehabilitación de vivenda. Tamén propoñen incrementar o acceso a espazos verdes, mellorar a atención primaria e deseñar estratexias específicas para protexer a grupos vulnerables, como maiores, nenos e persoas con enfermidades c
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.