A mancha de purín de Tordoia frea o seu avance cara a Santiago e a marxe do Lengüelle blíndase en Ordes

O vertido de purín procedente dunha granxa de Tordoia avanza xa con menos impulso pola conca do Lengüelle, e Augas de Galicia considera que non é previsíbel que chegue a afectar á captación de auga que abastece a Santiago de Compostela. Os traballos de contención continúan no río, onde se despregaron sucesivas barreiras anticontaminación desde que a mancha alcanzase os ríos Bustelo, Paradela e Lengüelle.

A última barreira, á altura de A Pontraga

A contención concéntrase estes días nun tramo próximo a A Pontraga, no concello de Ordes. Alí, onde o Lengüelle discorre cun caudal moi lento e cunha cor marrón que delata a presenza do residuo gandeiro, instalouse a última das barreiras dispostas para frear o avance do purín. Os equipos traballan este xoves en duas tarefas simultáneas: a aspiración do material retido pola contención e a toma de mostras de auga para analizar a súa evolución.

Ese ritmo lento da corrente na zona é precisamente o que xoga a favor dos operativos. Canto máis despacio se despraza a mancha, máis tempo teñen os dispositivos de limpeza para retirar o purín antes de que continúe río abaixo cara a puntos sensibles da conca.

O abastecemento de Santiago, fóra de risco por agora

A principal preocupación desde o inicio do episodio era o posíbel impacto sobre a captación que fornece auga á capital galega. Augas de Galicia trasladou que, coa evolución actual do vertido, non ve previsíbel que a contaminación chegue a comprometer esa toma de auga. É a primeira vez que o organismo público se pronuncia nestes termos sobre a traxectoria da mancha, un matiz relevante para os miles de usuarios que dependen do Lengüelle augas abaixo.

Aínda así, a vixilancia non cesa. A toma de mostras periódicas permite seguir a concentración de contaminantes en cada tramo e axustar a posición das barreiras segundo conviña. O dispositivo combina labores de retención física coa extracción do purín acumulado, un traballo minucioso que depende en boa medida do comportamento do caudal.

Un vertido que salpicou tres ríos

A orixe do incidente sitúase nunha granxa de Tordoia, desde onde o purín estendeuse ata alcanzar tres cursos fluviais: o Bustelo, o Paradela e o propio Lengüelle. A cadea de afluentes obrigou a escalonar as actuacións de contención ao longo de varios quilómetros, seguindo o percorrido natural da auga cara ás zonas poboadas da área metropolitana compostelá.

O SEPRONA investiga os permisos da balsa que se rompeu e deu orixe ao vertido, segundo avanzou a información sobre o caso. Esa vía administrativa determinará se houbo incumprimentos na xestión dos residuos gandeiros da explotación e, no seu caso, as responsabilidades correspondentes.

A conta atrás ata que chegue a auga limpa

Quedan preguntas abertas. Canto tardará o Lengüelle en recuperar a súa calidade natural, que danos sufriu a fauna fluvial nos tramos afectados e quen asumirá o custo dun dispositivo de limpeza que se prolonga xa durante varios días son cuestións que o paso do tempo e as analíticas terán que responder.

O que si parece claro é que a combinación de barreiras físicas, aspiración selectiva e un caudal remansado evitou o peor escenario para o abastecemento compostelán. A lección que deixa este episodio apunta noutra dirección: a fragilidade dumas concas que conviven con explotacións gandeiras de gran tamaño e que dependen de que unha balsa aguante ou non aguante. Cando falla, non basta con reaccionar ben. Fai falta revisar se os controis previos funcionan como deberían, antes de que o próximo purín volva tinxir de marrón un río galego.